De reeks Patrimonium beoogt een jaarlijkse stand van zaken weer te geven in het domein van het familiaal vermogensrecht waarbij eveneens aandacht wordt geschonken aan de relevante fiscale bepalingen. Patrimonium 2025 vormt het twintigste boekdeel van deze reeks.

Het eerste deel van dit praktische boek bevat een kroniek rechtspraak en rechtsleer. Patrimonium 2025 beslaat de periode 1 juli 2024 tot 30 juni 2025. Het tweede deel geeft een overzicht van nieuwe wetgeving en wetsvoorstellen. In het derde deel worden tien actuele en voor de praktijk relevante vragen beantwoord. In het vierde deel worden enkele recente ontwikkelingen in Engeland en Wales, Frankrijk en Nederland geanalyseerd. Bij wijze van epiloog worden ten slotte enkele beschouwingen over de genderpensioenkloof geformuleerd.

Patrimonium 2025 is naast een wetenschappelijk hoogstaand werk ook een handig en exhaustief werkinstrument voor de rechtsbeoefenaar.

De nieuwste editie van dit wetboek bevat de geactualiseerde en geannoteerde tekst van de bepalingen van het 'oude' Strafwetboek (1867), het Wetboek van Strafvordering en enkele bijzondere wetten. In deze editie werd ook het 'nieuwe' Strafwetboek (2024) opgenomen. Een overzichtelijk trefwoordenregister – dat reeds rekening houdt met het nieuwe Strafwetboek – vervolledigt dit zeer complete wetboek.

Omwille van het toenemend volume, verschijnt Strafrecht Geannoteerd in 2 boekdelen:

• Volume 1 bevat 'Deel 1 – Algemeen Strafrecht en Strafprocesrecht'
• Volume 2 bevat 'Deel 2 – Bijzondere Wetten' en 'Deel 3 – Strafwetboek 2024'.

De hoofdredactie heeft ervoor geopteerd om deze indeling te hanteren zodat het oude Strafwetboek (1867) en het nieuwe Strafwetboek (2024) fysiek naast elkaar kunnen gelegd worden. Hierdoor is het wetboek een bijzonder nuttig en praktisch werkinstrument.

De wetgeving in deze editie is bijgewerkt tot en met 10 oktober 2025.

Ook de nieuwste edities van Gerechtelijk Recht Geannoteerd en Burgerlijk Wetboek (oud BW en BW) Geannoteerd nodig? Bestel dan hier voordelig het 'Basispakket Blauwe Wetboeken 2025-2026' met 20 % korting.

De nieuwste editie van dit wetboek bevat de geactualiseerde en geannoteerde tekst van de bepalingen van het oud Burgerlijk Wetboek en de reeds ingevoerde bepalingen van het (nieuw) Burgerlijk Wetboek, nl. boek 1 (Algemene bepalingen), boek 2, titel 3 (Relatievermogensrecht), boek 3 (Goederen), boek 4 (Nalatenschappen, schenkingen en testamenten), boek 5 (Verbintenissen), boek 6 (Buitencontractuele aansprakelijkheid), boek 8 (Bewijs) en boek 9, titel 1 (Persoonlijke zekerheden).

Overzichtelijke concordantietabellen helpen om de link te leggen tussen de oude bepalingen (oud BW/oude wetgeving) en de nieuwe bepalingen (BW) (en omgekeerd).

De wetgeving in deze editie is bijgewerkt tot en met 1 oktober 2025.

Komt u frequent in aanraking met de diverse aspecten van het burgerlijk recht? Dan is ook het geannoteerde wetboek Burgerlijk Recht Bijzondere Wetgeving Geannoteerd 2024-2025 voor u heel nuttig. Bestel het 'Pakket wetboeken Burgerlijk Recht Geannoteerd' en ontvang beide wetboeken aan 20 % korting.

Hebt u naast het nieuwe, geannoteerde Burgerlijk Wetboek eerder de nieuwste edities van Strafrecht Geannoteerd en Gerechtelijk Recht Geannoteerd nodig? Bestel dan hier voordelig het 'Basispakket Blauwe Wetboeken 2025-2026' met 20 % korting.

De nieuwste editie van dit wetboek bevat in de eerste plaats de geactualiseerde en geannoteerde tekst van het Gerechtelijk Wetboek. Daarnaast bevat het wetboek ook talrijke bijzondere wetgeving en regelgeving die essentieel is voor al wie met het procedurerecht in aanraking komt en thuis is in het gerechtelijk landschap. Denk hierbij aan de regeling inzake het gebruik der talen in gerechtszaken, de internationale arbitrage, de gerechtskosten, het notariaat, de gerechtsdeurwaarders, de balie en de justitiehuizen en juridische eerstelijnsbijstand.

De wetgeving in deze editie is bijgewerkt tot en met 1 oktober 2025.

Ook de nieuwste edities van Strafrecht Geannoteerd en Burgerlijk Wetboek (oud BW en BW) Geannoteerd nodig? Bestel dan hier voordelig het 'Basispakket Blauwe Wetboeken 2025-2026' met 20 % korting.

Adequate rechtsbescherming is essentieel in een rechtsstaat. De burger richt zijn pijlen ook steeds vaker op de overheid. Elke procedure tegen de overheid start niettemin met de vraag naar het belang van de verzoekende partij. Beschikt ze over voldoende procesbelang? Onder welke voorwaarden is een belang actueel? Wie kan optreden ter verdediging van een collectief belang?

Deze en andere vragen werden beantwoord op een studienamiddag georganiseerd in samenwerking tussen de rechtenfaculteiten van Universiteit Hasselt en Universiteit Gent. Dit werk is de neerslag van het leeuwendeel ervan, bestaande uit volgende bijdragen:

• Public interest litigation in België: procesrechtelijke evoluties inzake het verdedigen van een collectief belang;
• De belangvereiste in de rechtspleging voor het Grondwettelijk Hof;
• De gewijzigde interpretatie van het actueel belang bij de Raad van State;
• Van persoonlijk belang naar de belangen van derden: capita selecta in de uithoeken van de belangvereiste.

Waar in het Sociaal Strafwetboek vroeger enkel werd verwezen naar het beleid tegen illegale tewerkstelling en sociale fraude, werd hier vorig jaar uitdrukkelijk het begrip ‘sociale dumping’ aan toegevoegd en werd het begrip ‘sociale dumping’ voor het eerst gedefinieerd. Met deze wetswijzigingen is duidelijk dat de bestrijding van sociale dumping een absolute prioriteit is geworden.

Tijdens dit webinar wordt ingegaan op wat sociale dumping juist is en hoe Belgische ondernemingen erbij betrokken geraken. Vaak worden zij ongewild en onbewust medeplichtig aan sociale dumping. De oorzaak hiervan schuilt in het feit dat zonder meer samenwerkingen worden aangegaan met (buitenlandse) onderaannemers, zonder na te gaan met wie men exact in zee gaat.

De inspectiediensten en het openbaar ministerie baseren zich op de figuur van ‘verboden terbeschikkingstelling’ om Belgische opdrachtgevers mee in het dossier te betrekken en eventuele openstaande schulden van de (buitenlandse) onderaannemer (RSZ, achterstallige lonen, etc.) op de Belgische opdrachtgever te verhalen.

De docenten gaan concreet in op het verloop van dergelijke dossiers. Van een eerste controle tot een (eventuele) dagvaarding voor de correctionele rechtbank. De rol en de bevoegdheden van de sociale inspectie en het arbeidsauditoraat komen hierbij uitgebreid aan bod. Er zal ook aandacht worden besteed aan de klassieke thema’s die spelen bij sociale dumping, zoals detacheringsfraude, geen correcte lonen, schijnzelfstandigheid, etc.

De term ‘rangregeling’ heeft in het Gerechtelijk Wetboek twee betekenissen.
Vooreerst verstaat men onder de term ‘rangregeling’ de verdeling van de prijs van een (meestal ontoereikend) actief onroerend patrimonium.
Vervolgens verstaat men onder die term de gerechtelijke procedure die gevolgd moet worden voor de verdeling van die prijs.

De wetten van 11 augustus 2017 en van 19 december 2023 hebben ingrijpende wijzigingen aangebracht aan het aspect van verdeling van de rangregeling.
Enerzijds bepaalt de wet n.a.v. welke verkopen van onroerende goederen de procedure van de rangregeling toegepast moet worden. In de regel zijn dat gedwongen verkopen, zoals een faillissement of een uitvoerend beslag op onroerend goed, maar het kunnen ook vrijwillige verkopen zijn, onder gerechtelijke vorm, zoals n.a.v. een nalatenschap aanvaard onder voorrecht van boedelbeschrijving.
Anderzijds voorziet de wet nu n.a.v. de verkoop van een onverdeeld onroerend goed in drie soorten rangregeling: een volledige -, een verkorte – en een semi-verkorte rangregeling.

De taak van de notaris is bij de rangregeling niet eenvoudig, omdat deze procedure als een trechter fungeert van de wet op het notarisambt, de onroerende publiciteit (wetten van 11 juli 2018 en van 4 februari 2020), het zekerheidsrecht, het gerechtelijk recht, in het bijzonder het beslagrecht, en het economisch recht, zonder de fiscale aspecten uit het oog te verliezen.

Een correcte rangregeling voorkomt juridische betwistingen tussen schuldeisers en zorgt voor een vlotte afhandeling van de verkoopopbrengst.

Het boek is relevant voor het notariaat, maar ook ruimer voor eenieder die geconfronteerd wordt met complexe vraagstukken van beslag- en executierecht m.b.t. onroerende goederen. Het betreft een zeer diepgravende, exhaustieve analyse van een complexe materie.

Het boek is enig in zijn soort. Het brengt de diverse aspecten die met de materie van de rangregeling verband houden (waaronder het zekerheidsrecht, het beslagrecht, de onroerende publiciteit, de rol van de notaris, etc.) samen in één logisch opgebouwd, coherent geheel.

De zesde editie van de STORM trefdag belooft – zoals we onszelf verplicht zijn – weer the place to be te worden voor iedereen die professioneel bezig is met omgeving. Gelet op de vele wijzigingen en evoluties in het omgevingsrecht was het niet moeilijk om opnieuw een aantrekkelijke combinatie te selecteren van actuele relevante topics en gedreven sprekers.

Ontdek hieronder het sterke programma voor editie 2025 met een bonte parade van boeiende uiteenzettingen inzake stedenbouw- en omgevingsrecht, ruimtelijke ordening, milieurecht en een streepje natuur.

De fiscale wetgever behoudt dit jaar nog steeds de ongelijkheid bij kinderen ten laste in kader van echtscheidingen, maar de aftrek van de onderhoudsbijdragen wordt wel beperkt!

Heel wat prangende vragen komen naar boven in diverse situaties …

• Kunnen echtscheidingsovereenkomsten inzake de verblijfsregelingen voor kinderen afwijken van de fiscale wetgeving?
• Kan de familierechter afwijken van de fiscale wetgeving?
• Kunnen ouders vrij bepalen bij welke ouder kinderen hun fiscaal domicilie hebben en/of bij wie de kinderen fiscaal ten laste zijn?
• Moet bij een gedeelde huisvesting het systeem van het fiscaal co-ouderschap worden toegepast?
• Zijn er grenzen aan de omvang van onderhoudsbijdragen die worden betaald?
• Kwalificeren buitengewone kosten ook als fiscaal aftrekbare onderhoudsbijdragen?

Steeds meer wordt in de praktijk duidelijk dat het toepassen van het fiscaal co-ouderschap financieel minder voordelig is dan de combinatie van het belastingvoordeel voor kinderen ten laste én de fiscale aftrekbaarheid van onderhoudsbijdragen. Hierdoor neemt de vraag naar ‘fiscale optimalisatie’ toe.

Vandaar dit boeiende webinar, waar u het antwoord kan verwachten op bovenstaande vragen van een experte in deze materie. De grenzen van de fiscale wetgeving worden besproken aan de hand van de recente wetgeving, de administratieve circulaires en recente rechtspraak in het kader van echtscheidingen en meer specifiek in verband met de verblijfsregelingen voor kinderen.

40 jaar zijn verstreken sinds 5 april 1985, de datum waarop de eerste uitspraak werd gedaan door het Belgisch Grondwettelijk Hof, toen bekend als het Arbitragehof. Jubilea zijn altijd een gelegenheid om terug te kijken, de balans op te maken, maar ook om de uitdagingen van de toekomst aan te gaan. Deze verjaardag vormt daarop geen uitzondering.

Het Hof wilde deze verjaardag vieren door een brede reflectie te bieden op zijn rechtspraak tijdens een colloquium dat het organiseerde op vrijdag 4 april 2025.

Na een kort overzicht van 40 jaar rechtspraak werden specialisten uit de Belgische academische wereld door het Hof uitgenodigd om kritisch te kijken naar de bijdrage van het Hof in hun vakgebied. Hen werd gevraagd één of meerdere arresten te selecteren, te becommentariëren en in perspectief te plaatsen. De gekozen vakgebieden waren het familierecht, sociaal recht, vreemdelingenrecht, duurzaamheidsrecht en strafrecht.

Dit boek bevat het verslag van het colloquium.

Aan het hoofd van vele bedrijven en organisaties staat er een managementteam. Hoe groot is de impact van dit team van leiders eigenlijk? Welke impact hebben ze? En hoe kunnen zij samen als een hecht collectief de dynamiek in hun bedrijf versterken? In Het managementteam als collectief delen de acht partners van coachings-/consultingbureau D-NA inspirerende verhalen en de beste praktijkvoorbeelden uit dertien jaar organisatieontwikkeling. Neem een kijkje achter de schermen van hun eigen zoektocht naar een krachtig team en ontdek hoe jij dit kunt vertalen naar jouw eigen managementteam.

 Voor elke CEO en manager die durft te investeren in een (h)echt team – dit boek laat zien hoe je een managementteam vormt dat écht verschil maakt.

Ontdek hier wat anderen zeggen over deze publicatie »

De Vlaamse ombudsvrouw bemiddelt en probeert te verzoenen bij klachten over Vlaamse overheidsdiensten of aangesloten lokale besturen.

Wij nodigen u van harte uit op dit webinar georganiseerd door de Vlaamse Ombudsdienst i.s.m. die Keure, waarin we dieper ingaan op het Vlaamse en lokale klachtenlandschap en de rol van de Vlaamse Ombudsdienst.

Tijdens dit webinar brengen we een evenwichtige mix van theorie en praktijk. We starten met een toelichting over het bredere klachtenlandschap. Vervolgens behandelen we concrete cases uit de praktijk van de Vlaamse Overheid en lokale besturen, gebracht door klachtenbehandelaars uit het werkveld. Ten slotte reiken we aanbevelingen aan voor een kwaliteitsvolle dienstverlening én klachtenbehandeling op Vlaams en lokaal niveau.

Doorblader hier het inkijkexemplaar >>

De menselijke omgang met dieren wordt al lange tijd gekenmerkt door een manifeste dubbele standaard. We adoreren honden en katten en schreeuwen moord en brand waar hun welzijn in gevaar is, terwijl varkens en kippen in omstandigheden leven waarvoor we, ondanks dierwetenschappelijke inzichten, grotendeels de ogen sluiten.

Dit boek stelt vast dat ook de wetgever inconsistent en onduidelijk omgaat met het welzijn van dieren. Hoewel het recht dieren erkent als ‘voelende wezens’, blijkt dat hun bescherming vaak eerder afhangt van de rol die ze voor de mens vervullen. Zo genieten gezelschapsdieren doorgaans meer wettelijke bescherming dan landbouwdieren, ondanks een gelijkaardig gevoelsvermogen.

Het onderzoek toetst deze verschillen aan fundamentele rechtsbeginselen, zoals het gelijkheidsbeginsel, het proportionaliteitsbeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel en het voorzorgsbeginsel. Voorbeelden zoals de castratie van biggen, het gebruik van koolstofdioxide bij het slachten van varkens en het levend koken van kreeften illustreren hoe bepaalde praktijken onder druk komen te staan bij een correcte toepassing van deze beginselen. Ook de regelgeving over het doden van dieren is in het licht hiervan aan herziening toe.

Het boek pleit voor een meer coherente, transparante en wetenschappelijk onderbouwde regelgeving rond dierenwelzijn en wil zo bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het dierenrecht als een volwaardig rechtsdomein.

De kunsthistorische bijdragen in dit boek onderzoeken hoe kunstenaars en hun publiek tussen 1550 en 1700 over dieren dachten en met hen samenleefden – in de werkelijkheid én in de verbeelding. Vlaamse kunst en haar internationale uitstraling vormen het vertrekpunt voor een verkenning van de vaak complexe en verrassende relaties tussen mens en dier in de vroegmoderne beeldcultuur.

Het goederenrecht is zonder enige twijfel in volle beweging, zoals blijkt uit het nieuwe Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek. 

De eigendom en het eigendomsrecht zijn en blijven een hoeksteen van ons goederenrecht, en daarom is het zonder meer nuttig om aandacht te besteden aan de nieuwste evoluties met betrekking tot de beperkingen van dit recht zonder dat de historische wortels worden veronachtzaamd.

Dit boek is de weerslag van een studiemiddag die op 14 november 2025 is doorgegaan op de Brusselse campus van de rechtenfaculteit van de KU Leuven en kadert in de Leerstoel Constant Matheeussen die tot doel heeft om naast de nieuwste trends in het recht ook de historische grondslagen hierbij te betrekken wat vaak tot interessante en verrassende inzichten leidt. Deze studiemiddag heeft tot doel om dieper in te gaan op de “grenzen” in en van het eigendomsrecht.

Vanuit rechtshistorisch oogpunt staat eerst prof. Druwé stil bij de eigendom en de erfpacht en zal prof. Brandsma de rechtsgevolgen van onvervreemdbaarheidsclausules naar het Romeins recht van de Twaalftafelenwet bespreken. 

Emma De Clercq bespreekt in haar bijdrage dan weer de verhouding tussen eigendomsbeperkingen en stikstof terwijl prof. De Boeck op verbintenisrechtelijk vlak dieper ingaat op het hedendaagse eigendomsrecht en de actuele aspecten van de clausules van onvervreemdbaarheid. 

Prof. Sagaert en Tessa Reunbrouck gaan in hun bijdrage dan weer dieper in op de preventieve vordering wegens bovenmatige burenhinder. 

Verder bevat het boek bijdragen van dr. Harry Slachmuylders die de positie van de consument in circulaire product-als-dienstcontracten bespreekt en Zeno Vanhoyland die dan weer focust op de beperkingen op het recht om contant geld te gebruiken. 

Het boek wordt uiteindelijk afgesloten met de bijdrage van prof. Filip Debelva over het eigendomsrecht als grens voor fiscale heffingen. 

Tevens wordt hulde gebracht prof. dr. Jan Lokin die jarenlang met zijn collega’s van de Rijksuniversiteit Groningen de Leerstoel prof. Matheeussen heeft ondersteund en mee vorm heeft gegeven.

In het vierde nummer van jaargang 2025 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Dijkenbouw op middeleeuws Testerep: een onderzoek in Westende (Soetkin Vervust, Pieterjan Deckers en Dries Tys)
• Penitentiair erfgoed in België: moderne typologie in een historiserend jasje (Jozefien Feyaerts)
• De tiendenschuur van het kasteel van Heers. Het vakmanschap als onderlegger voor de restauratie (Christine Engels, Helena ten Berge en Claudia Massart)
• Summaries
• M&L-Krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

Met blik naar het komend recht onder Boek 7 B.W.

Het privaat recht in verband met de ''tienjarige aansprakelijkheid van aannemer en architect" wordt vooral inhoud gegeven door de rechtspraak. De actueel geldende wettelijke bepalingen ter zake zijn immers beperkt (art. 1792 en 2270 O.8.W.). Een vernieuwd bijzonder contractenrecht staat evenwel voor de deur met Boek 7 B.W. Ideaal moment voor een stand van zaken dus.

De docent bespreekt tijdens deze opleiding het huidige privaat recht rond dit onderwerp aan de hand van relevante en recente rechtspraak en geeft daarbij een antwoord op o.a.volgende vragen:

• Wat verstaat men onder een groot werk?
• Wat is een stabiliteitsbedreigend gebrek?
• Vanaf wanneer bestaat de aansprakelijkheid en hoe berekent met de vervaltermijn van tien jaar?
• Voor wie geldt deze aansprakelijkheid juist?
• Zijn exoneratieclausules mogelijk met betrekking tot deze aansprakelijkheid?
• Welke is de verhouding met het leerstuk van de aansprakelijkheid wegens lichte verborgen gebreken?
• Waarop letten bij gerechtsexpertise?
• ...

Ook het komende recht (Boek 7 B.W.) wordt onder de loep genomen. En hoe zat het nu ook al weer met de verzekering van deze decenale aansprakelijkheid?

U mag zich verwachten aan een sterk uitgewerkt verhaal en een gemotiveerde spreker! Er is ook ruimte voorzien voor interactie en vragen.

Een niet te missen leermoment dus, dat zich ook leent tot netwerken onder de aanwezigen: advocaten, magistraten, experten, verzekeraars, makelaars, aannemers, architecten, studiebureaus, ...