Met medewerking van Chantal Bamps, Joelle Camu, Marie Ryckaseys, Henk Van Goethem, Anja Wijnants.

Het wetboek Bestuursprocesrecht geannoteerd 2018 - 2019 is een praktisch werkinstrument waarin u de geactualiseerde tekst van de wetgeving m.b.t. de Raad van State en de specifieke administratieve rechtscolleges terugvindt.

De wetgeving is bijgewerkt t.e.m. 22 november 2018.

De reeks Patrimonium beoogt een jaarlijkse stand van zaken weer te geven in het domein van het familiaal vermogensrecht, waarbij eveneens aandacht wordt geschonken aan de relevante fiscale bepalingen. Patrimonium 2018 vormt het dertiende boekdeel van deze reeks.

Het eerste deel van dit praktische boek bevat een kroniek rechtspraak en rechtsleer. Patrimonium 2018 beslaat de periode 1 juli 2017 tot 30 juni 2018. Het tweede deel geeft een overzicht van nieuwe wetgeving en hangende wetsvoorstellen. De wetten van 22 juli 2018 en 31 juli 2017 worden uitvoerig behandeld. In het derde deel worden tien actuele en voor de praktijk relevante vragen beantwoord. In het vierde deel worden de recente ontwikkelingen in de ons omringende landen geanalyseerd. In Patrimonium 2018 komen Frankrijk, Nederland, Spanje en Catalonië aan bod. Bij wijze van epiloog worden ten slotte enkele beschouwingen over de hervorming van het familiaal vermogensrecht geformuleerd.

Patrimonium 2018 is naast een wetenschappelijk hoogstaand werk ook een handig en exhaustief werkinstrument voor de rechtsbeoefenaar.

Liber Amicorum Bernard Hubeau

Op 1 oktober 2018 ging Bernard Hubeau op emeritaat. De Universiteit Antwerpen huldigde hem op 21 november 2018 met een academische viering en dit Liber Amicorum.

Dit boek is gestructureerd op basis van de specifieke speerpunten van het wetenschappelijk onderzoek en professionele leven van Bernard. Alle auteurs werden uitgenodigd om hun publicatie te situeren binnen één van de volgende speerpunten:

• de zwakke rechtsgebruiker
• rechtssociologie en de toegang tot het recht
• ruimtelijke ordening en het recht op wonen
• klachtenbehandeling en ombudswerk

Stand van zaken anno 2018 met een visie op de toekomst

Pensioenen in de publieke sector zijn de laatste jaren grondig hervormd. Dit boek bespreekt de stand van zaken van de huidige financieringssystemen, maar schenkt ook aandacht aan de evolutie van de verschuldigde pensioenbijdragen en stelt een prognose. U krijgt antwoord op vragen zoals:

• kunnen ambtenaren nog steeds vroeger met pensioen gaan dan werknemers of zelfstandigen?
• in hoeverre is de ziektepensioenregeling nog van deze tijd?
• wat betekent de wet gemengd pensioen nu echt?

De auteur maakt ten slotte een globale afweging en duidt de impact van de verschillende pensioenhervormingen met concrete voorbeelden.

Rechtskroniek voor het Notariaat 33 bestaat uit vier delen:

• Om te beginnen bespreekt Katrijn Boone de hervorming van het huwelijksvermogensrecht
• Charlotte Declerck gaat dieper in op solidariteit in scheidingsstelsels
• In het derde deel bespreekt Jan Bael de wijzigingen aan en reparaties van het erfrecht door de wet van 22 juli 2018 tot hervorming van het huwelijksvermogensrecht
• Tenslotte wordt de wisselwerking tussen de (ver)nieuw(d)e erfbelasting en het nieuwe erf- en huwelijksvermogensrecht door Mark Delanote behandeld

Buitengerechtelijke beslechting en oplossing van consumentengeschillen

Het consumentencontentieux is een domein dat de laatste decennia is geëxplodeerd, zowel in Europees als in nationaal verband. De consument wordt beschouwd als een volwaardige marktspeler en draagt door zijn keuzes en acties bij tot een vrije en gemeenschappelijke markt. Consumenten materiële rechten toekennen is één zaak, de mogelijkheid om die effectief af te dwingen is nog iets anders. Omdat de meeste consumentengeschillen betrekking hebben op kleine bedragen, is een individueel beroep op de overheidsrechter in de meeste gevallen geen optie omwille van de negatieve kosten-batenanalyse, nog los van de complexiteit, het formalisme en de lange duur van gerechtelijke procedures.

Een manier om consumentengeschillen af te wikkelen, is CDR (Consumer Dispute Resolution) of de buitengerechtelijke beslechting en oplossing van consumentengeschillen. CDR maakt gebruik van de traditionele ADR-technieken (Alternative Dispute Resolution) – verzoening, bemiddeling en arbitrage – maar binnen een context die volledig te onderscheiden, en af te scheiden, is van rechtbanken en hoven.

De modellen zijn legio: arbitrage, quasiarbitrage, gereguleerde arbitrage, verzoenings- en bemiddelingscommissies, publieke, private en gemengde ombudsdiensten (al dan niet gereguleerd), klachtendiensten binnen publieke toezichthouders of ondernemingen enz.

Deze bijdrage is verschenen naar aanleiding van de openingsrede die prof.mr. Bart Jan van Ettekoven heeft gehouden tijdens de openingszitting voor het werkjaar 2018-2019 van de Vlaamse Dienst voor Bestuursrechtcolleges. De auteur wil met zijn bijdrage de discussie over de kwaliteit van bestuursrechtspraak stimuleren. Dat gebeurt door enkele persoonlijke beschouwingen over aspecten van bestuursrechtspraak. Daarnaast gaat de auteur op zoek naar enkele interessante verschillen tussen het Belgische en het Nederlandse bestuursprocesrecht. Wat kan Nederland van België leren, en andersom?

Een deel over de betekenis van digitalisering voor de samenleving, voor de rechtspraktijk en voor de (bestuurs)rechtspraak kon in dit boek niet ontbreken. Wat moet de bestuursrechter met de toepassing van kunstmatige intelligentie en Big Data door de overheid? En kan de bestuursrechtspraak zelf ook profijt hebben van de toepassing van kunstmatige intelligentie? Afgesloten wordt met de "harde" werkelijkheid van 2018, waarin de digitalisering bij de bestuursrechtcolleges in België en Nederland nog in de kinderschoenen staat. Maar dat zal rap gaan veranderen. "De bestuursrechtspraak gaat enerverende tijden tegemoet."

Met bijzondere aandacht voor de samenwerking tussen onderzoeksorganisaties en ondernemingen

In dit boek onderzoekt Joris Swennen agencyproblemen vervat in de onderzoeksovereenkomsten tussen onderzoeksorganisaties (een instelling met een hoofdzakelijk niet-economische finaliteit) en ondernemingen (met in eerste instantie een economische finaliteit). Een domein dat ook enorm in evolutie is: terwijl in de Verenigde Staten een scepticisme rond octrooien opduikt, gaat China opeens wel voor meer octrooibescherming, en Europa blijft baanbrekend werk verrichten in het kader van Horizon 2020. Nieuwe technologieën impliceren dat er meer en meer clusters en pools van octrooien gevraagd moeten worden, wat steeds resulteert in complexere meerpartijenverhoudingen.

De complexiteit van het onderzoek ligt niet alleen in de aard van het onderwerp, de schaarste en de moeilijk toegankelijke bronnen. Die ligt ook aan het feit dat het juridisch onderzoek noodzakelijkerwijze diverse takken van het recht behelst, niet alleen het geheel verbintenissenrecht gelet op het onbenoemd karakter van het contract, maar ook het mededingingsrecht nu intellectuele-eigendomsrechten inderdaad een sluipweg kunnen zijn naar monopolies, nu samenwerking met overheidsgesubsidieerde kennisinstellingen onder de kostprijs en private ondernemingen staatssteun kan impliceren.

Themis 107 behandelt volgende onderwerpen in het insolventie- en beslagrecht:

• Insolventieprocedures met grensoverschrijdende elementen. De nieuwe Europese Insolventieverordening
  Geert Van Calster, Gewoon hoogleraar KU Leuven

• De insolventieprocedures in het nieuwe Boek XX WER
  Joeri Vananroye, Hoofddocent ondernemingsrecht KU Leuven, Instituut voor Handels- en Insolventierecht, advocaat te Brussel (Quinz)
  Roel Verheyden, Doctoraatsbursaal KU Leuven, Instituut voor Handels- en Insolventierecht

• Actuele ontwikkelingen en tendensen inzake beslagrecht (2015-2018)
  Rubben Lindemans, advocaat balie Brussel

• Roerende zekerheidsrechten
  Matthias E. Storme, gewoon hoogleraar KU Leuven

De huidige regeling onder het mes

Zich bevindend op het raakvlak tussen geneeskunde, recht en maatschappij, heeft dit werk als doel op zoek te gaan naar het “volmaakte” aansprakelijkheidsregime voor ziekenhuisinfecties in België.

Na een bespreking van de huidige Belgische regeling, blijkt dat de patiënt uiteenlopende moeilijkheden ondervindt bij het instellen van zijn vordering en het hardmaken van zijn aanspraak. Aan de hand van een rechtsvergelijkende analyse met het Franse recht in combinatie met eigen ideeën, werkt de auteur een evenwichtig voorstel uit dat enerzijds tegemoetkomt aan de moeilijkheden van de patiënt, maar anderzijds de belangen van de zorgverlener niet uit het oog verliest.

Een kritische analyse voor overheid, eigenaar en magistraat

Met het Vlaams Onteigeningsdecreet van 15 februari 2017 wordt het onteigeningslandschap grondig hertekend. Oude knelpunten (zoals de motivering van de hoogdringendheid, de procedurele ongelijkheid in de toepassing van de Onteigeningswet Hoogdringende Omstandigheden van 26 mei 1962, het hybride statuut van de herzieningsprocedure, het gebrek aan een duidelijke basis voor de onderhandelingsplicht) zijn opgeruimd. In dit boek wordt op de kritische en creatieve wijze die de auteur eigen is, de integrale nieuwe regeling geanalyseerd.

Alle onderdelen van het nieuwe Onteigeningsdecreet komen aan bod:

• de grondvoorwaarden tot onteigening (bevoegdheid, habilitatie, machtiging),
• de onderhandelingsplicht,
• de bestuurlijke fase van de onteigeningsprocedure,
• de zelfrealisatieregeling,
• de samenloop van de onteigeningsprocedure met de ruimtelijkeplanningsprocedure,
• de gerechtelijke fase van de onteigeningsprocedure,
• het verval van het onteigeningsbesluit,
• de rechtsbescherming voor de Raad voor Vergunningsbetwistingen tegen onteigeningsbesluiten,
• de regels inzake de onteigeningsvergoeding (doelneutraliteit en planologische neutraliteit),
• de nieuwe regeling inzake de wederoverdracht,
• de regels bij fractionele onteigening en de afdwingbare overdracht van het restant en de overgangsbepalingen.

Het was de duidelijke bedoeling van de decreetgever om aan de gemeenten en provincies veel meer autonomie te geven inzake onteigening: ze zijn niet meer afhankelijk van een onteigeningsmachtiging en voor hen werd de habilitatievereiste dan wel niet formeel maar in elk geval materieel afgeschaft. Bovendien werd gestreefd naar een eenvoudige administratieve procedure en een evenwichtige gerechtelijke procedure. De vraag rijst of deze veranderingen voor de betrokken partijen ook daadwerkelijk een vooruitgang en verbetering zullen betekenen. Het zal moeten blijken of de vooropgestelde regelingen in de praktijk ook daadwerkelijk zullen werken. De onteigeningspraktijk zal dit uitwijzen. In deze eerste analyse geven de auteurs hierover hun gefundeerde mening.

"Een psycholoog durft weleens te denken dat hij de mens doorheeft, een socioloog de wereld. Een jurist weet beter." — Rik Torfs

"Het recht wordt in de VS niet gezien als een geheel van regels dat essentieel is om de beschaving te handhaven, maar als een wapen om strategisch te gebruiken in een veldslag." — James Whitman

“Brieven aan jonge juristen” is een mooi geïllustreerd boek dat 56 brieven bevat van juristen op een hoogtepunt in hun carrière, gericht aan jonge juristen die er net aan beginnen. Het boek inspireert jonge juristen met wat het recht biedt, door verschillende profielen van brievenschrijvers te laten delen wat zij belangrijk vinden.

Onder de briefschrijvers bevinden zich onder meer politici, magistraten, advocaten, gerechtsdeurwaarders, notarissen, diplomaten, bankiers, journalisten en academici, maar ook ondernemers, de intendant van de Vlaamse opera, een stand-upcomedian en een woordvoerder. Zij duiken in hun eigen geschiedenis en delen elk op hun manier de ervaringen uit hun praktijk met hun jonge collega’s.

Dit levert een unieke collectie brieven op, een bundeling aan levenslessen, opdrachten en inzichten. Soms vermakelijk, dan weer diepzinnig, ontsluiten de brieven wat men doorgaans slechts in persoonlijke gesprekken kan ervaren. De briefschrijvers verschaffen een heel persoonlijke, af en toe intieme inkijk in hun leef- en denkwereld. Welke beslissingen of gebeurtenissen waren voor hun loopbaan doorslaggevend? Welke ontmoetingen waren bepalend? Waarop komt het als jurist in het leven werkelijk aan? En wat biedt het leven aan een jurist, behalve recht? De adviezen en de terugblik op een rijke loopbaan zijn tijdloos, zodat deze brieven ook ervaren juristen en niet-juristen zullen aanspreken.

Met brieven van onder meer Charles Michel, Geert Bourgeois, Marianne Thyssen, Koen Geens, Hilde Crevits, Zuhal Demir, Gwendolyn Rutten, Yves Leterme, Catherine De Bolle, Jan Peter Balkenende, Wim De Vilder, Thomas Leysen, Bart Verhaeghe, Rik Torfs, Ivo Mechels en Bert Kruismans, maar ook de voorzitter van het Grondwettelijk Hof, de eerste voorzitter van het Hof van Cassatie, de president van het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Belgische rechter in het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en nog vele anderen.

Het boek inspireert u niet enkel op inhoudelijk vlak. Met inspirerende oude foto’s uit de juridische wereld en fantastische moderne portretten van magistraten en professoren door Diego Franssens, is het boek ook een artistiek hebbeding.

Klik hier om enkele voorbeeldpagina's van het boek te bekijken.

Verslagboek van de vormingsdagen van de Studiekring Provinciaal Genootschap der Notarissen van Oost-Vlaanderen

De steeds sneller veranderende wereld laat ons niet toe stil te blijven staan. Permanente bijscholing is een absolute noodzaak. Ook in het notariaat. De studiekring van de notarissen van het genootschap Oost-Vlaanderen organiseert daarom jaarlijkse verschillende vormingen. Daarbij kiezen ze telkens voor sprekers en onderwerpen die nauw aansluiten bij de leefwereld van notarissen.

"Notariële actualiteit 2017" bundelt de lezingen van 2017. U krijgt bijdragen rond:

• Inbreng en inkorting, de kwelduivels van uw vereffening! Basisprincipes vereffening-verdeling na overlijden aan de hand van casussen in het licht van de nieuwe wet tot hervorming van het erfrecht (Pieter-Jan De Decker)
• De heffing van de Vlaamse schenkbelasting (Annick Ghysens)
• De notaris geconfronteerd met IPR inzake internationale nalatenschappen. Kwalificatie van de rechten van de langstlevende echtgeno(o)t(e) (Els Vyncke)

De nieuwe wetgeving pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen

Op 11 december 2015 verscheen in het Publicatieblad van de Europese Unie de Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende de pakketreizen en de gekoppelde reisarrangementen (2015/2302/EU). De ministerraad keurde begin juni 2017, op voorstel van minister van Economie en Consumenten Kris Peeters, een voorontwerp van wet goed met betrekking tot de verkoop van pakketreizen, gekoppelde reisarrangementen en afzonderlijke reisdiensten. Dit resulteerde in de Belgische wet van 21 november 2017 betreffende de verkoop van pakketreizen, gekoppelde reisarrangementen en reisdiensten. De huidige regelgeving die dateert van begin de jaren ’90 van de vorige eeuw wordt hierdoor opgeheven. De inwerkingtreding van de wet is voorzien op 1 juli 2018. Dit verzamelwerk:

• gaat in op de gevolgen voor de reissector
• bespreekt het vernieuwde toepassingsgebied
• legt de link met de passagiersverordeningen
• geeft een overzicht van de aansprakelijkheidsgronden
• overloopt de vernieuwde rechtsmiddelen voor gedupeerde reizigers

Dit boek is het eerste werk dat de nieuwe regelgeving grondig onder de loep neemt en de juridische theorie kadert met toepassingsgevallen. Het is daarom een must have voor iedereen die professioneel met reisrecht in aanraking komt.

Rechtskroniek voor het Notariaat 32 bestaat uit drie delen:

• Annelies Wylleman gaat dieper in op samenwonende partners en het nieuwe erfrecht
• Diederik Bruloot geeft u een overzicht van het nieuwe BV-recht
• Hans De Wulf bespreekt ontbinding, vereffening en herstructureringen en vraagt zich af wat het toekomstige Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen brengt

Hoe door de bomen het bos nog zien?

Steeds meer besturen hebben bestuurlijke handhavingsbevoegdheden van allerlei aard. Ondanks deze toename aan handhavingsbevoegdheden ontbreekt in België en Vlaanderen een algemeen regelgevend kader dat de leidende beginselen schetst. In diverse subrechtstakken van het bestuursrecht, zoals het omgevingsrecht, het ambtenarenrecht, het onderwijsrecht, het detentierecht, de gemeentelijke openbareordehandhaving enz. vindt men wel telkens sectorale regelgeving terug. Deze wordt echter gekenmerkt door eigen begrippen en procedures. Toch rijst de vraag of er vanuit die sectorale regelingen geen algemene, leidende beginselen kunnen worden geïdentificeerd, zodat we door de bomen toch het bos kunnen ontwaren.

Dit boek bestaat uit volgende delen:

• bestuurlijke handhaving in vogelvlucht, zodat u door de bomen het bos ziet;
• het onderscheid tussen bestraffend en probleemverhelpend bestuurlijk handhaven;
• grenzen aan de discretionaire bevoegdheid in handhavingszaken.