Grondwetsbepalingen in de steigers

Deze vierde editie van de Leuvense Staatsrechtelijke Standpunten verzamelt zeer uiteenlopende bijdragen met één gemeenschappelijke opzet. Aan de auteurs werd gevraagd om voor het thema dat zij kozen, na te gaan of de grondwettelijke regeling ter zake adequaat was. Indien dat niet het geval zou blijken te zijn (bijvoorbeeld omdat er helemaal geen grondwettelijke regeling was), moest aan het einde van de bijdrage een voorstel tot herziening van de Grondwet worden geformuleerd.

De omstandigheid dat een grondwet een stabiele rechtsnorm is met een starre herzieningsprocedure, zeker in België, neemt niet weg dat voortdurend moet worden nagegaan of de Grondwet op bepaalde punten niet moet worden aangevuld of bijgestuurd. Er zijn heel wat staatsrechtelijke thema’s waarvoor een grondwettelijke regeling hoogst wenselijk is of waarvan de bestaande grondwettelijke regeling achterhaald is en een actualisering behoeft. Er zijn ook staatsrechtelijke thema’s die zich bij nader inzien juist niet lenen tot een grondwettelijke regeling of waarvan de misschien al zeer oude grondwetsbepaling nog steeds adequaat is. In dit boek wordt deze denkoefening toegepast op acht thema’s.

De reeks Patrimonium beoogt een jaarlijkse stand van zaken weer te geven in het domein van het familiaal vermogensrecht, waarbij eveneens aandacht wordt geschonken aan de relevante fiscale bepalingen. Patrimonium 2019 vormt het veertiende boekdeel van deze reeks.

Het eerste deel van dit praktische boek bevat een kroniek rechtspraak en rechtsleer. Patrimonium 2019 beslaat de periode 1 juli 2018 tot 30 juni 2019. Het tweede deel geeft een overzicht van nieuwe wetgeving en hangende wetsvoorstellen. In het derde deel worden twaalf actuele en voor de praktijk relevante vragen beantwoord. In het vierde deel worden de recente ontwikkelingen in de ons omringende landen geanalyseerd. In Patrimonium 2019 komen Duitsland, Engeland en Wales en Nederland aan bod. Bij wijze van epiloog worden ten slotte enkele beschouwingen over de hervorming van het huwelijksvermogensrecht geformuleerd.

Patrimonium 2019 is naast een wetenschappelijk hoogstaand werk ook een handig en exhaustief werkinstrument voor de rechtsbeoefenaar.

Een algemeen overzicht met modellen voor de praktijk

De wet van 22 juli 2018 wijzigt diverse artikelen van het Burgerlijk Wetboek die betrekking hebben op het huwelijksvermogensrecht.  Daarnaast worden ook wijzigingen gebracht aan enkele bepalingen buiten het huwelijksvermogensrecht, zoals aan artikel 299 BW en aan de wettelijke erfregeling voornamelijk gezien vanuit het oogpunt van de rechten van de langstlevende echtgenoot.

In deze studie beperkt Christian De Wulf zich tot de wetswijzigingen van het huwelijksvermogensrecht. Het gaat om een uitgebreide reeks van aanpassingen die heel wat aspecten van het huwelijksvermogensrecht verduidelijken of vernieuwen:

• de wijzigingen aangebracht aan de “algemene bepalingen” van de huwelijksvermogensstelsels;
• de wijzigingen die betrekking hebben op het wettelijk stelsel van gemeenschap;
• de nieuwe bepalingen die gelden in een stelsel van scheiding van goederen;
• het verrekenbeding van de aanwinsten dat aan een stelsel van scheiding van goederen kan worden toegevoegd als correctie op het ontbreken van een gemeenschap;
• andere mogelijke participatiebedingen die aan een scheiding van goederen kunnen worden toegevoegd om de koude uitsluiting te temperen;
• inwerkingtreding van de nieuwe wet en de overgangsbepalingen.

Dit boek is de aangepaste en geactualiseerde versie van het doctoraal proefschrift in de rechten dat Tom Vandromme op 25 juni 2018 met succes heeft verdedigd aan de faculteit rechten van de Universiteit Antwerpen. Voor de uitgave van dit boek werd de tekst van zijn proefschrift grondig geactualiseerd, zodat het een overzicht biedt van de actuele stand van het sociaal huurrecht in Vlaanderen en daarrond (Brussel, Wallonië, Nederland, Frankrijk en Duitsland).

In het boek vertrekt de auteur vanuit het grondrecht op wonen en onderzoekt hij aan welke vereisten een sociaal huurstelsel moet voldoen, zodat het een instrument is ter verwezenlijking van het grondrecht op wonen. Het Vlaamse sociaal huurstelsel wordt grondig geanalyseerd en vergeleken met buitenlandse sociale huurstelsels.

Sociale huur is tot op heden onderbelicht in de juridische literatuur. Een grondige analyse van de meest diverse aspecten van het sociale huurrecht vanuit het grondrecht op wonen, maakt dit boek uniek. Niet alleen juristen en rechtspractici, maar ook beleidsmakers (op verschillende niveaus), bestuurders van sociale huisvestingsmaatschappijen en sociale verhuurkantoren en ambtenaren in de huisvestingssector zullen er hun gading in vinden om, elk op hun domein, de dynamiek van het grondrecht op wonen te herkennen, erkennen en er gestalte aan te geven via wetsinterpretatie, het uitwerken van nieuwe regelgeving en het toepassen van de bestaande regelgeving.

In het vijfde nummer van jaargang 2019 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Het AfricaMuseum in Tervuren. Een nieuw onthaal voor het Belgisch koloniaal verleden (Luc Verpoest)
• Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren. Restauratie van een beladen monument (Robin Engels)
• Het Kongo Museum in Tervuren en de koloniale sculptuur (Lode De Clercq en Marcel M. Celis)
• Summaries
• M&L-krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

Er was eens een ondernemer die z’n eigen zaak startte. De volgende ochtend stroomden de klanten vanzelf toe. Rijen dik stonden ze. Zonder dat hij één klap moest uitvoeren. En hij ondernam nog lang en gelukkig. Einde.

Bullshit! De realiteit is een pak minder sprookjesachtig. Ondernemen is keihard werken en als je het verkeerd aanpakt, verkoop je geen sikkepit. Maar hoe krijg je klanten dan zover om met jou in zee te gaan? Eigenlijk moet je maar drie zaken weten. Welke? Dat lees je in het grappigste managementboek van het jaar. Mét een verhaal én heerlijk helder advies om je nog lang, gelukkig en succesvol te laten ondernemen. En da’s geen sprookje.

Dit wetboek bevat de geactualiseerde en geannoteerde materiële wetteksten met betrekking tot de regeling in het Belgische strafprocesrecht van de bijstand door een advocaat bij het verhoor in strafzaken tijdens de eerste 48 uren van de vrijheidsberoving, de zogenaamde Salduzregeling. Het wetboek biedt daarbij een overzicht van de toepasselijke Europese bepalingen maar ook van de relevante nationale wetgeving, reglementering en omzendbrieven.

De wetgeving in deze editie is bijgewerkt tot en met 1 oktober 2019, de rechtspraak en rechtsleer tot en met 1 juni 2019.

Inclusie als DNA van de innovatieve organisatie

Diversity is about being invited to the party, inclusion is being asked to join in and dance.

Inclusie is geen gimmick meer voor pr-lijstjes of parlementaire vragen, zoals diversiteit dat te lang is geweest. Een inclusief hr-beleid is goed op weg om dé toegang te worden tot de talenten op onze arbeidsmarkt van morgen. Wie morgen nog medewerkers wil vinden, zal de eigen blik moeten verruimen, naar de overkant van de zaal moeten stappen en uitnodigen om te dansen.

#ZeroExclusion bevat tien goede voorbeelden van bedrijven en vijftien inhoudelijke bijdragen van experten. Zij vertellen dat het kan, dat het niet zo moeilijk is, maar ook dat het niet vanzelf gaat. #ZeroExclusion is meer dan een boek. Het is de start van een campagne die organisaties en experten uitnodigt om een #All-Inclusivereis mee aan te vatten.

Het procesbelang is voor veel verzoekers een bepalende factor in de slaagkansen van hun annulatieberoep bij de Raad van State. Toch heersen over de precieze interpretatie van dat procesbelang veel discussie en verwarring. Hierdoor worden tegenstrijdigheden in de rechtspraak maar ook consequente maar onevenredige rechtspraak in de verf gezet. In dit boek wordt deze discussie in een ruimer, maar tegelijk tastbaarder referentiekader geplaatst, namelijk het recht op toegang tot een rechter, een referentiekader dat niet alleen een objectievere toetsing van de rechtspraak toelaat, maar eveneens houvast biedt voor mogelijke verdere stappen.

In het vierde nummer van jaargang 2019 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Ambities voor de restauratie van Rubens’ portiek en paviljoen. Korte introductie van het restauratieteam (Hans Goosens)
• De portiek en het tuinpaviljoen van het Rubenshuis: Italië als model (Ben van Beneden)
• De Rubenssite: van pre-industrieel complex tot museale kunstenaarswoning (Petra Maclot)
• De ‘herschepping’ van het Rubenshuis in 1937-1946 en de eerste restauratie van de portiek en het paviljoen (Thomas Van Driessche)
• Historische schets van de portiek en het tuinpaviljoen in de periode 1946-2012 (Lode De Clercq en Roald Hayen)
• Een museale en contextuele conservatievisie. Portiek en paviljoen als ‘collectiestukken’ van het Museum Rubenshuis (Rudi Mertens en Eva Stoppie)
• Specifieke proefrestauratie op Rubens’ portiek (Tanaquil Berto)
• De conservatie- en restauratiebehandeling van Rubens’ portiek en paviljoen (Jozefien De Clercq)
• Restauratie van Rubens’ portiek en paviljoen. Authenticiteit in dialoog met publieksbeleving (Nancy Thiels)
• Summaries

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

Dit boek bevat de laatste versie van het ontwerp tot hervorming van het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht, opgesteld door de gelijknamige commissie ingesteld door minister Koen Geens in het kader van zijn project “De hercodificatie van de basiswetgeving”. De hier gepubliceerde tekst verschilt in meerdere opzichten van eerdere versies verschenen op de website van de FOD Justitie naar aanleiding van de publieke consultatie over de voorstellen van de commissie.

Het ontwerp beoogt in de eerste plaats een toegankelijke en correct geformuleerde synthese te zijn van het gemene buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht. De zes artikelen die het huidige Burgerlijk Wetboek hieraan wijdt, geven immers geen correct beeld meer.

De commissie stelt ook belangrijke inhoudelijke wijzigingen voor aan het huidige recht. Deze betreffen onder meer de

• Samenloop van de contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid
• De aansprakelijkheid van rechtspersonen
• Het subjectief element in de foutaansprakelijkheid
• De aansprakelijkheid van en voor minderjarigen en voor personen onder toezicht

De regels over het oorzakelijk verband en over de schade en het schadeherstel worden uitgebreid omschreven, met belangrijke nieuwe accenten:

• Bij verlies van een kans en in bepaalde gevallen van alternatieve aansprakelijkheid is er een proportionele aansprakelijkheid;
• Bij bepaalde opzettelijke inbreuken kan de benadeelde een stuk van de winst terugvorderen;
• De mogelijkheid op herstel in natura of een bevel of verbod krijgt een wettelijke basis, evenals de voorwaarden waaronder een rente eerder dan een kapitaal kan worden toegekend en waaronder een aanvullende vergoeding mogelijk is bij nieuwe schade of bij verergering van de schade;
• Er wordt een foutloze aansprakelijkheid voorzien voor lichamelijke schade veroorzaakt door nader te identificeren bijzonder gevaarlijke activiteiten.

Na de val van de regering-Michel werd het ontwerp niet meer voorgelegd aan de Ministerraad of de Raad van State. Het ontwerp is wel van aanzienlijk belang voor de verdere ontwikkeling van het aansprakelijkheidsrecht.

Dit boek bespreekt:

• de inleidende bepalingen,
• de bronnen van verbintenissen (rechtshandelingen en rechtsfeiten)
• het algemeen regime van de verbintenis (haar modaliteiten, de verbintenis met pluraliteit van voorwerpen of subjecten, de overdracht van de verbintenis en van het contract, de nakoming en de niet-nakoming van de verbintenis, de maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser en de gronden van tenietgaan van de verbintenis).

Het is de vrucht van het werk van een commissie van experten die opgericht werd door de minister van Justitie en die drie jaar lang aan het project tot hervorming van het verbintenissenrecht heeft gewerkt. Dit werk van lange adem houdt rekening met het advies van de Raad van State van 23 mei 2018 en werd ook verrijkt dankzij de bijdragen uit een publieke consultatie die plaatsvond tussen december 2017 en februari 2018. Talrijke reacties en suggesties werden ingezonden en opgenomen. De deelnemers aan deze consultatie waren zeer divers: onder anderen academici, magistraten, notarissen, advocaten, bedrijfsjuristen of nog beroepsorganisaties. De overgrote meerderheid van de deelnemers onderschreven de noodzaak van een hervorming.

Het werk bevat de teksten zoals eind juni 2018 overgemaakt aan de minister van Justitie. Advocaten, magistraten, professoren en studenten in de rechten vinden in voorliggend werk – dat niet alleen de voorgestelde bepalingen bevat, maar ook de memorie van toelichting die de stand van het huidig Belgisch recht schetst – een waardevol werkinstrument.

De hervorming van Boek II van het BW: naar een nieuw goederenrecht

Met uitzondering van het appartementsrecht en het ruime domein van de intellectuele eigendom zijn de teksten van Boek II in meer dan 2 eeuwen tijd nauwelijks of niet gewijzigd. Nochtans beantwoordt hieraan niet meer dezelfde realiteit.

Een zo efficiënt mogelijke herziening en modernisering van het goederenrecht was dan ook meer dan nodig, gekoppeld aan 3 grote krachtlijnen:

• een geïntegreerde benadering
• een instrumentalisering
• een flexibilisering

Het resultaat is een revolutie zonder revolutionair te zijn. De voorgestelde regels verankeren de evoluties die vanuit de rechtspraak en de rechtsleer reeds waren gedetecteerd. Daar waar ze inhoudelijk toch een vernieuwing inhouden, bouwen ze voort op een pleidooi daartoe in de doctrine.

Dit boek bevat de tekst van het wetsontwerp en de bijhorende memorie van toelichting die op 31 oktober 2018 in de Kamer als wetsontwerp werden ingediend. Het bespreekt ook de wijzigingsbepalingen, de opheffingsbepalingen en de inwerkingtreding. U vindt ook een handig overzicht in de concordantietabel.

In het derde nummer van jaargang 2019 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Piramides aan de voet van de Spaanse omwalling van Antwerpen. Hoogstandjes van steensnede uit de 16de eeuw (Piet Lombaerde)
• De Atlantikwall. Een frisse kijk op herbestemming van beladen erfgoed (Toplina Puttemans en Wendy Berger)
• Stapelen onder stof? Onroerenderfgoeddepots in een nieuw perspectief (Luc Bauters en Lien Lombaert)

Daarnaast vindt u in het tijdschrift ook deze rubrieken:

• Summaries
• M&L-krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

De contractuele fout is een enigszins onderbelichte figuur in de rechtsleer, zeker in vergelijking met haar buitencontractuele tegenhanger, de onrechtmatige daad. De afgelopen jaren is met een reeks van kwaliteitsvolle proefschriften, die onder meer gaan over prijsvermindering, gedeeltelijke ontbinding en de begroting van de schadevergoeding wegens contractuele fout, een belangrijke inhaalbeweging in gang gezet. Die inhaalbeweging wordt in dit boek voortgezet.

Experts uit de juridische praktijk en de academische wereld laten hier hun licht schijnen over verscheidene facetten van de contractuele fout. Enerzijds wordt dieper ingegaan op de basisprincipes van de contractuele fout, anderzijds wordt aandacht besteed aan actuele, praktijkrelevante leerstukken die verband houden met de contractuele fout.

Veel kinderen worden tegenwoordig niet meer alleen opgevoed door hun ouder(s), maar ook door een ‘stiefouder’, een tante, een grootouder. Deze personen, die worden aangeduid als ‘zorgouders’, kunnen geen ouderlijke bevoegdheden uitoefenen, met alle praktische nadelen van dien.

In dit werk onderzoekt dr. U. Cerulus of in het licht van de grondrechtenbescherming een statuut voor zorgouders moet worden uitgewerkt, en zo ja, hoe dat statuut er dan moet uitzien. Daarbij worden verschillende concrete vragen beantwoord, zoals: aan welke voorwaarden moet voldaan zijn om het statuut te kunnen verkrijgen? Kan het statuut worden gewijzigd en wanneer eindigt het statuut?