La connaissance et la bonne perception des couleurs, tout comme la prise en considération de leur dégradation au cours du temps, occupent une place importante dans le travail de tout conservateur-restaurateur.

La couleur émane du matériau brut ou de couches de finition. Pigments ou colorants, liants, mais également support, couches sous-jacentes, vernis, lasures ou couches de protection colorées ou non jouent tous un rôle important dans la perception des couleurs, tout comme certains facteurs externes tels que l'éclairage et les conditions de l’environnement.

Le conservateur-restaurateur doit se tenir au courant des nouvelles découvertes, que ce soit au niveau des techniques anciennes de mise en œuvre que des phénomènes de dégradation chromatique des matériaux constitutifs des œuvres, mais aussi des solutions actuelles mises au point pour garantir une meilleure stabilité des couleurs qu'il emploie.

Le livre contient des études de cas issues de la pratique, mais aussi des recherches ou méthodologies récentes liées à la pratique de la conservation-restauration.

Le thème  Nouveau regard sur la couleur ancienne en conservation-restauration couvre beaucoup de spécialités de la conservation-restauration, comme peinture, peinture murale, sculpture, mobilier, textile, documents graphiques, métal, céramique, art contemporain, conservation préventive, intérieurs historiques et couches de finition.

Ce livre rassemble les "postprints" de la 11ème édition des journées d'études internationales co-organisées par APROA-BRK et la Charte, en avril 2022.

Le thème est donc la conservation-restauration en contexte. Cela peut être compris de différentes manières: le contexte du bien culturel, l'environnement dans lequel il est présenté, l'histoire qu'il a déjà vécue, les conditions climatiques de stockage, sa fonction et sa signification. Dans quelle mesure ce contexte peut-il influencer les options de restauration? Il y a ensuite le contexte des acteurs impliqués dans la restauration: les souhaits des propriétaires ou des gestionnaires, le contexte culturel ou religieux dans lequel l'objet fonctionne ou non, le lieu où les objets sont exposés: le contexte d'origine ou l'appartenance à une collection de musée. Le contexte d'origine a, bien entendu, également évolué au fil du temps. Quel impact cette réalité peut-elle avoir sur les choix du restaurateur? Le contexte de l'œuvre peut-il avoir un impact sur le choix entre une intervention minimale et une restauration plus drastique?

Les nombreuses propositions reçues en réponse à l'appel à communications témoignent du fait que le thème semble avoir été bien accueilli. Le choix a été difficile pour le groupe de travail. Un équilibre a été recherché entre les différentes spécialisations de la conservation-restauration. De nombreuses propositions intéressantes n'ont malheureusement pas été retenues. Nous espérons que le programme finalement vous intéressera et que des échanges de vues passionnants en découleront.

Ce paquet promotionnel contient les 3 livres suivants, richement illustrés, avec les post-impressions des 3 derniers colloques internationaux de BRK-APROA:

• Choix et dilemmes en conservation et restauration / Keuzes en dilemmas in de conservatie-restauratie
• Restauré avec les meilleures intentions / Gerestaureerd met de beste bedoelingen
• Conservation-restauration en contexte / Conservatie-restauratie in context

Ce livre rassemble les postprints de la 10ème édition des journées d'études internationales co-organisées par APROA-BRK et la Charte, les 21 et 22 novembre 2019.

Une oeuvre d'art ou un objet du patrimoine culturel ne sont pas des feuilles blanches. Lorsque le conservateur-restaurateur doit traiter une oeuvre, celle-ci a déjà une longue histoire. Elle a été conçue et réalisée par un artiste ou un artisan, puis a poursuivi sa vie avec tous les alea qui la jalonnent. Ce livre se concentre sur toutes les interventions de conservation ou de restauration réalisées ‘avec les meilleures intentions’. Il s’agit de regarder la réalité d’un objet avec ce qu’il a déjà subi et réfléchir aux moyens dont dispose le conservateur-restaurateur à nouveau en charge du traitement. Sans oublier que nos propres interventions ne sont, elles aussi, qu'une étape dans la longue vie de l’oeuvre, un instantané de son histoire.

Chaque conservateur-restaurateur, autrefois et aujourd’hui, fonctionne dans son contexte temporel, avec des matériaux, des techniques et des idées qui étaient ou sont actuels, mais tout évolue. Ce qui semblait autrefois si prometteur, ne s'avère plus toujours avoir été un choix si heureux. Des ‘erreurs’ sont commises, des accidents ou des situations inattendues surviennent.

Comment aborder ces traitements en tant que conservateur-restaurateur ? Certains matériaux et techniques se sont révélés en fait préjudiciables à la bonne conservation de l'oeuvre. Certaines méthodes de restauration reposaient sur des préceptes incorrects ou obsolètes, démentis plus tard par la recherche et les constats d'état. Le cas échéant, à quel point pouvons-nous intervenir pour remédier aux conséquences nuisibles d’un traitement précédent? Et par contre, quand devons-nous considérer une intervention antérieure comme faisant partie de l'histoire de l'objet et la respecter comme telle?

Et enfin, nos traitements seront également évalués par nos successeurs. Même un traitement minimal est une intervention et la réversibilité absolue est un idéal à poursuivre, mais aussi un mythe irréalisable. Quelles sont les conséquences des traitements d'aujourd'hui pour les restaurateurs de demain?

Ce livre rassemble les postprints de la 9ème édition des journées d'études internationales co-organisées par APROA-BRK et die Keure, les 23 et 24 novembre 2017.

Des spécialistes de la restauration et de la conservation d’oeuvres d’art vous transmettent leur savoir-faire à travers 21 contributions, dont vous pourrez trouver le sommaire ici.

Désirant fournir un cadre pour traiter les choix et les dilemmes propres à l'ADN de chaque création, ces experts vous offrent les clés pour être au fait des innovations de ces deux arts que sont la restauration et la conservation.

Het tijdschrift M&L brengt boeiende erfgoedlectuur van academische kwaliteit. U kunt als abonnee zesmaal per jaar de nieuwe publicatie online raadplegen en gebruik maken van het archief sinds 2016.

Houdt u van het verhaal achter bijzondere restauraties? Wil u wel eens weten hoe landschappen worden geconserveerd? Dan duikt u ongetwijfeld met veel genegenheid in dit
tijdschrift over monumenten, landschappen en archeologie.

U leest er wetenschappelijk correcte en onderbouwde info over opgravingen, beschermingen en restauratie. Ook studiedagen, actua en interessante tentoonstellingen komen grondig aan bod. De multidisciplinaire redactie van M&L belicht voor u de rijke wereld van de erfgoedzorg in Vlaanderen.

» Andere formules dan een digitaal abonnement.

M&L bestaat meer dan 40 jaar! Het tijdschrift is opgenomen in het Vlaams Academisch Bibliografisch Bestand voor de Sociale en Humane Wetenschappen en gevalideerd als tijdschrift met peer review

Het tijdschrift M&L brengt boeiende erfgoedlectuur van academische kwaliteit. U kunt als abonnee zesmaal per jaar een prachtig geïllustreerde publicatie in uw bus verwachten. Bovendien beschikt u met het combi-abonnement over online toegang tot de magazines en het archief sinds 2016.

Houdt u van het verhaal achter bijzondere restauraties? Wil u wel eens weten hoe landschappen worden geconserveerd? Dan duikt u ongetwijfeld met veel genegenheid in dit
tijdschrift over monumenten, landschappen en archeologie.

U leest er wetenschappelijk correcte en onderbouwde info over opgravingen, beschermingen en restauratie. Ook studiedagen, actua en interessante tentoonstellingen komen grondig aan bod. De multidisciplinaire redactie van M&L belicht voor u de rijke wereld van de erfgoedzorg in Vlaanderen.

» Proefnummer aanvragen
» Andere formules dan een combi abonnement

M&L bestaat meer dan 40 jaar! Het tijdschrift is opgenomen in het Vlaams Academisch Bibliografisch Bestand voor de Sociale en Humane Wetenschappen en gevalideerd als tijdschrift met peer review. Abonneert u in de loop van het jaar, dan ontvangt u meteen de eerder verschenen nummers van het lopende jaar.

Het tijdschrift M&L brengt boeiende erfgoedlectuur van diepgaande kwaliteit. Als abonnee ontvangt u zesmaal per jaar een prachtig geïllustreerde publicatie in uw bus.

Wilt u een kijkje nemen achter de schermen van bijzondere restauraties? Bent u benieuwd hoe landschappen beheerd worden en wat opgravingen ons kunnen leren over het verleden? Dan duikt u ongetwijfeld met veel interesse in dit tijdschrift over landschappen, archeologie en monumenten.

U leest er wetenschappelijk correcte en onderbouwde informatie over restauraties, herbestemmingen, beschermingen, archeologisch onderzoek, landschapsbeheer, industrieel erfgoed en bouwhistorisch onderzoek.

In de M&L-Krant komt de actualiteit aan bod met onder meer verslagen van studiedagen, recensies van relevante publicaties, tentoonstellingen, wet- en regelgeving, activiteiten rond erfgoedzorg en last but not least stof tot nadenken.

De multidisciplinaire redactie van M&L belicht voor u de rijke wereld van de erfgoedzorg in Vlaanderen en Brussel.

Alle artikelen worden onderworpen aan peerreview.

Een jaarabonnement op M&L bevat:

• 6 nummers op papier

Info over de redactie, toegang tot de bijhorende digitale platformen en een inkijkexemplaar kan u hier raadplegen.

Wenst u zich te abonneren en dit tijdschrift op een adres buiten België te ontvangen? Contacteer ons op abonnementen@diekeure.be en wij bezorgen u de prijs met aangepaste portkosten.

• De gashouders van de Tondeliersite in Gent. Restauratie en herbestemming van industrieel erfgoed (Wouter Van Acker, Mieke Goegebuer en Kathleen Moermans)
• Historisch blank vensterglas doorgelicht (Liesbeth Langouche)
• Leuven ondergronds. Een verdwenen universiteitscollege in het Sint-Donatusstadspark (Luc Verpoest, Raymond Kenis en Sonia Busselen)
• Summaries
• M&L-Krant

Zuid-West-Vlaanderen, en zeker de regio Kortrijk, heeft maar weinig bossen meer. Bellegembos-Argendaalbos is daarvan het grootste en belangrijkste. Het is historisch rijk gedocumenteerd en een toevluchtsoord voor alle biologische leven dat gebonden is aan bossen die wellicht nooit zijn ontgonnen. Historisch ecoloog Guido Tack en plaatselijk kenner Jan Desmet duiken in dit boek in de historische bronnen en in de vele relicten van vroeger menselijk gebruik in het bos zelf. Vele eeuwen lang leverde dit bos allerlei vormen van brandhout, timmerhout, ambachtshout en geriefhout aan de wijde omgeving. De auteurs beschrijven het boeiende samenspel van natuur en cultuur en maken duidelijk dat dit bosgebied naast de huidige bescherming op Vlaams niveau ook Europese bescherming verdient.

In het vierde nummer van jaargang 2025 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Dijkenbouw op middeleeuws Testerep: een onderzoek in Westende (Soetkin Vervust, Pieterjan Deckers en Dries Tys)
• Penitentiair erfgoed in België: moderne typologie in een historiserend jasje (Jozefien Feyaerts)
• De tiendenschuur van het kasteel van Heers. Het vakmanschap als onderlegger voor de restauratie (Christine Engels, Helena ten Berge en Claudia Massart)
• Summaries
• M&L-Krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

In het vierde nummer van jaargang 2025 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Vergeten en onbemind. De wereld van Silvio Tolomei, een Italiaanse mozaïst uit de belle époque (Kris Tolomei)
• De uurklok met voorslagklokken van de Sint-Leonarduskerk in Zoutleeuw. Een uniek voorbeeld van het credo der apostelen als thema in de klokkenkunst (Jef Teugels en Werner Wouters)
• Meisjesschool op het Kiel. Op zoek naar een haalbaar evenwicht tussen conservatie, restauratie, renovatie en reconstructie (Anne Gorlé en Bart Van Moorhem)
• Summaries
• M&L-Krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

In het derde nummer van jaargang 2025 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Meesterschap zit in het detail. Problemen en oplossingen bij het restaureren van keramische wand- en vloertegels (Mario Baeck)
• Van jezuïetencomplex tot hedendaagse bibliotheek. De architecturale gelaagdheid van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience in Antwerpen (Elise Enthoven)
• De archeologische sites van Meer en Mellenberg. Van vergeten villae rusticae tot educatieve kennisreservaten (David Depraetere)
• Summaries
• M&L-Krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

In het tweede nummer van jaargang 2025 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Een Egyptische parel in de Brugse bossen: het kasteel, de kasteelhoeve en het park Forreist (Sam De Decker en Koen Himpe)
• Baarle, tussen kouters en Leie. Historisch-geografische analyse van landschapsontwikkelingen sinds de dorpsvorming (Jorre Herpels en Veerle Van Eetvelde)
• Een tweede leven voor de Gansakkermolen van Geel in Puurs-Sint-Amands (Marc Peelman en Rutger Steenmeijer)
• Summaries
• M&L-Krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.

In Een decennium erfgoedbescherming wordt het tienjarig bestaan van het Onroerenderfgoeddecreet en de Vlaamse Commissie Onroerend Erfgoed, die samen het fundament vormen van de erfgoedbescherming in Vlaanderen, geëvalueerd en besproken. Dit jubileumboek verzamelt bijdragen van een breed spectrum aan experts, waaronder juristen, beleidsmakers, archeologen, en erfgoedprofessionals, die samen de impact van de wetgeving op de bescherming van het onroerend erfgoed in het Vlaams Gewest belichten.

Van de juridische grondslagen en beleidskeuzes tot de praktische uitvoering in het veld, het boek biedt een grondige reflectie op de evoluties van de afgelopen tien jaar. Met een mix van juridische, beleidsmatige en praktijkgerichte bijdragen biedt het boek een breed en diepgaand inzicht in de bescherming van het onroerend erfgoed in het Vlaams Gewest.

Dit boek is niet alleen een terugblik, maar ook een vooruitblik. Het werpt een kritische blik op de toekomst van erfgoedbescherming en biedt ruimte voor nieuwe ideeën en verbeteringen.

In het eerste nummer van jaargang 2025 van het tijdschrift M&L kan u deze boeiende artikels vinden:

• Een enscenering van het verleden. Markiezin Arconati Visconti en het kasteel van Gaasbeek (Barbara Pecheur, Pieter-Jan Debuyst en Joke Nijs)
• Uit de kluiten gewassen snoeivormen in historische tuinen: zegen of vloek? De binnentuin van het kasteel van Gaasbeek als onderzoeksobject (Herman Van den Bossche)
• Het verleden in vogelvlucht. Een bijzondere meerperiodesite aan de Pluimtebeek in Zwevegem (Sarah Hertoghs)
• Summaries
• M&L-Krant

Wil u zich abonneren op het tijdschrift Monumenten, Landschappen & Archeologie (M&L)? Ontdek hier onze abonnementsformules.