Patrimonium 2024

De reeks Patrimonium beoogt een jaarlijkse stand van zaken weer te geven in het domein van het familiaal vermogensrecht waarbij eveneens aandacht wordt geschonken aan de relevante fiscale bepalingen. Patrimonium 2024 vormt het negentiende boekdeel van deze reeks.

Het eerste deel van dit praktische boek bevat een kroniek rechtspraak en rechtsleer. Patrimonium 2024 beslaat de periode 1 juli 2023 tot 30 juni 2024. Het tweede deel geeft een overzicht van nieuwe wetgeving en wetsvoorstellen. In het derde deel worden acht actuele en voor de praktijk relevante vragen beantwoord. In het vierde deel worden enkele recente ontwikkelingen in Frankrijk en Nederland geanalyseerd. Bij wijze van epiloog worden ten slotte enkele beschouwingen over de gerechtelijke vereffening en verdeling geformuleerd.

Patrimonium 2024 is naast een wetenschappelijk hoogstaand werk ook een handig en exhaustief werkinstrument voor de rechtsbeoefenaar.

Meer in detail:

De kroniek biedt een overzicht van de belangrijkste rechtspraak en rechtsleer in het domein van het familiaal vermogensrecht en staat u opnieuw toe de nieuwste ontwikkelingen in uw vonnissen of arresten, conclusies en adviezen mee te nemen. Wij zijn verheugd om advocaat Annette Van Thienen in het auteursteam te mogen verwelkomen.
Nieuwe wetgeving en een aantal wetsvoorstellen worden door advocaten Chantal Maas en Jessica Vanhove belicht, en dit zowel vanuit civiel als fiscaal oogpunt. Zo wordt onder andere aandacht besteed aan het wetsvoorstel van 13 december 2023 tot aanpassing van enkele bepalingen met betrekking tot de minnelijke verdeling en de gerechtelijke verdeling in het Gerechtelijk Wetboek. Hopelijk wordt de komende legislatuur met dit wetsvoorstel verder aan de slag gegaan. Ook worden de aangekondigde wijzigingen op het vlak van de schenk- en erfbelasting kort aangestipt. Hierover volgt vast meer in Patrimonium 2025.

De vraagpunten uit de praktijk spelen in op de actualiteit. Damiaan Leire onderzoekt in welke mate het familiaal vermogensrecht een antwoord biedt op de vraag of diensten in gezinsverband in aanmerking komen voor een vergoeding en of hierbij een onderscheid wordt gemaakt tussen diensten in de professionele sfeer en diensten in de privésfeer. Zowel de relatie tussen partners onderling als de relatie tussen ouders en hun kinderen komen aan bod. Het is duidelijk dat de wetgever op dit punt geen expliciet antwoord heeft geboden en een en ander in handen van de feitenrechter is. Annette Van Thienen analyseert een voor de rechtspraktijk cruciaal cassatiearrest van 22 januari 2024 en beantwoordt in het licht van deze en andere rechtspraak onder andere de vraag of ex-echtgenoten een goed dat tot het gemeenschappelijk vermogen behoorde in een conventionele onverdeeldheid kunnen houden. Sven Eggermont belicht vanuit tijdshistorisch perspectief het arrest van het Grondwettelijk Hof van 20 juni 2024 inzake de preferentiële toewijzing van de gezinswoning tussen gewezen wettelijk samenwonende partners. De auteur neemt ook standpunt in over de vraag of het ook voor gewezen feitelijk samenwonende partners voortaan mogelijk is om de preferentiële toewijzing van de onverdeelde gezinswoning te vragen. Christian De Wulf staat stil bij het internationaal privaatrecht en in het bijzonder bij de aanwijzing van het huwelijksvermogensstelsel van echtgenoten die ?zijn gehuwd zonder voorafgaande rechtskeuze of huwelijksovereenkomst.

Naargelang het tijdstip waarop de echtgenoten zijn gehuwd is de Europese Huwelijksvermogensverordening, het Wetboek Internationaal Privaatrecht dan wel het vroegere Belgische internationaal privaatrecht van toepassing.

Jan Bael neemt standpunt in omtrent de heikele vraag of de notaris die een medisch getuigschrift wenst te verkrijgen bij het verlijden van een schenkingsakte of het opmaken van een testament dit rechtstreeks aan een arts kan vragen. Volgens de auteur is dit mogelijk, zij het dat het steeds aangewezen is om, indien mogelijk, uit respect voor de cliënt diens toestemming te vragen. Sven Mosselmans onderzoekt de gevolgen van een schenking van een gemeenschapsgoed door ouders aan een van hun kinderen ingeval de schenkingsakte een beding van terugkeer bevat en het begiftigde kind overlijdt na de ene ouder en vóór de andere ouder, in het bijzonder in het geval dat de huwelijksgemeenschap ingevolge een beding in de huwelijksovereenkomst integraal is verbleven aan de langstlevende ouder. Els Vyncke spitst zich toe op de inkorting in natura in het huidige erfrecht en formuleert ook enkele normatieve aanbevelingen. Linde Wuyts geeft ten slotte vier punten aan waar er volgens haar, gelet op het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod, leemten zijn in de criteria van de ouderhoudsaanspraak tegen de nalatenschap van de verwekker.
In deze editie is onze blik over de grenzen gericht op Frankrijk en Nederland.

Marie Gayet belicht de wet van 31 maart 2024 waarbij de Franse wetgever het lot van de huwelijksvoordelen in geval van partnergeweld heeft geregeld. Freek Schols belicht het ‘vergeten testament’ en het ‘concepttestament’ in de recente Nederlandse rechtspraak.

Patrimonium 2024 sluit af met een epiloog van de hand van erenotaris Aloïs Van den Bossche waarbij enkele beschouwingen worden geformuleerd over de gerechtelijke vereffening en verdeling. De auteur is van oordeel dat, gelet op de toevloed aan rechterlijke uitspraken over de procedure van vereffening en verdeling zelf, deze procedure aan herziening toe is.