Beginselen van behoorlijk bestuur – behoorlijk besproken (on demand)

•  Verwelkoming door de voorzitter Prof. dr. Stéphanie De Somer, Hoofddocent Faculteit Rechten Onderzoeksgroep Overheid & Recht Universiteit Antwerpen, Advocaat Van Olmen & Wynant
  
• Beginselen van behoorlijk bestuur, de jongste Europeesrechtelijke ontwikkelingen door Prof. dr. Henri de Waele, Gewoon hoogleraar Radboud Universiteit Nijmegen, Gastprofessor EU-recht Universiteit Antwerpen

De beginselen van behoorlijk bestuur op nationaal niveau worden in belangrijke mate beïnvloed door het recht van de Europese Unie. De ontwikkelingen op dit vlak volgen elkaar snel op. De bedoeling van de bijdrage is primair om een beknopt overzicht te verschaffen van de meest recente rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU. Waar relevant zullen tevens actuele dynamieken in de wetgeving en academische literatuur aan de orde worden gesteld.

• Beginselen van behoorlijk bestuur en de hiërarchie van de normen: ook de formele wetgever is gebonden Prof. dr. Patricia Popelier, Gewoon hoogleraar Faculteit Rechten Onderzoeksgroep Overheid & Recht Universiteit Antwerpen
  
• Toepassing van de hoorplicht bij het ontslag van overheidscontractanten door Prof. dr. Frederik Vandendriessche, Gastdocent Faculteit Recht en criminologie Vakgroep Europees, Publiek- en Internationaal Recht Universiteit Gent, Advocaat Stibbe

• Wanneer de overheid handelt, toezegt en belooft, bent u dan wel zeker zeker? door Prof. dr. Aube Wirtgen, Hoogleraar Faculteit Recht en Criminologie Vakgroep Publiekrecht Vrije Universiteit Brussel, Advocaat Eubelius en Mr. Sietse Wils, Advocaat Eubelius

Het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel spelen een voorname rol in de huidige bestuurscultuur, waarin de burger steeds meer van de overheid lijkt te (mogen?) verwachten. Deze beginselen vormen de juridische instrumenten bij uitstek om deze verwachtingen, als burger, op een solide wijze te kunnen koesteren, of om deze verwachtingen, als overheid, te kunnen omlijnen of zelfs temperen. Aan de hand van recente administratieve en justitiële rechtspraak wordt geanalyseerd hoe het rechtszekerheids- en het vertrouwensbeginsel concreet worden ingevuld.

• Hoe een vernietiging wegens schending van de redelijketermijneis bekomen van de Raad van State? En wat erna? Een genuanceerd recept met als hoofdingrediënten de rechtsgronden, de aard van de uitgeoefende bevoegdheid, de specifieke omstandigheden en het belang bij het middel door Ann Coolsaet, Staatsraad, Onbezoldigd navorser Faculteit Rechten Onderzoeksgroep Overheid & Recht Universiteit Antwerpen

Een overschrijding van de redelijke termijn vaststellen is één zaak, een vernietiging op grond ervan bekomen een heel andere. Aan de hand van recente rechtspraak van de Raad van State wordt geanalyseerd hoe diverse aspecten de kansen op succes beïnvloeden.

• Evenredigheid in bestuurszaken: naar een algemene leidraad voor de toepassing van het evenredigheidsbeginsel naar Nederlands voorbeeld? door Prof. dr. Liesbeth Todts, Docent Faculteit Recht en criminologie Vakgroep Europees, Publiek- en Internationaal Recht Universiteit Gent, Advocaat Van Olmen & Wynant

Dat het evenredigheidsbeginsel een centrale plaats inneemt in het bestuursrecht, staat buiten kijf. Moeilijker is het om heel precies en in abstracto aan te geven wanneer een bestuursbeslissing evenredig is. In de Nederlandse bestuursrechtspraak is intussen een algemeen toetsingskader ontstaan, waarin een meer gestructureerde evenredigheidstoets naar voor wordt geschoven. Aan de hand van de rechtspraak van de Raad van State wordt nagegaan in welke mate een dergelijk algemeen kader ook mogelijk is naar huidig (Belgisch) bestuursrecht.

• Het gelijkheidsbeginsel: nog gelijk aan wat het vroeger was? door Prof. dr. Frederic Eggermont, Eerste auditeur Raad van State, Deeltijds docent Faculteit Recht en Criminologie Vakgroep Publiekrecht Vrije Universiteit Brussel

Het gelijkheidsbeginsel blijft de vreemde eend in de bijt van de beginselen van behoorlijk bestuur. Na een bespreking van de verschillende gedaanten van het gelijkheidsbeginsel en van de toepassing ervan in verschillende domeinen van het bestuursrecht, wordt dieper ingegaan op de relatie met de andere beginselen van behoorlijk bestuur. Specifieke aandacht zal uitgaan naar het arrest nr. 258.804 van 13 februari 2024 van de algemene vergadering van de Raad van State, afdeling Bestuursrechtspraak, waarmee artikel 11 RvS-wet klinisch dood werd verklaard.

• Naar een effectievere bescherming tegen partijdig bestuur: een gedeelde verantwoordelijkheid van regelgever, bestuur en rechter door Prof. dr. Stéphanie De Somer, Hoofddocent Faculteit Rechten Onderzoeksgroep Overheid & Recht Universiteit Antwerpen, Advocaat Van Olmen & Wynant

Slechts in een kleine minderheid van de gevallen bevindt de bestuursrechter een middel gesteund op het onpartijdigheidsbeginsel gegrond. Op verzoekers rust een zware bewijslast en de uitzonderingen op het onpartijdigheidsbeginsel zorgen er vaak alsnog voor dat men partijdig bestuur moet ‘dulden’. Deze bijdrage bespreekt enkele knelpunten in de (recente) rechtspraak, met bijzondere aandacht voor de rol van de regelgever.