Je gebruikt een verouwderde browser. Upgrade je browser voor een betere surfervaring op deze website.

Hoe een meer geïntegreerde benadering van de ruimtelijke ordening aanleren?

In september 2017 verscheen het boek 'Met inzicht ruimtelijk plannen en vergunnen'. Dit boek is niet alleen een gereedschapskist met instrumenten voor het ontwerpen van een planningsproces en het behoorlijk motiveren van beslissingen met ruimtelijke impact. Als lezer vindt u in deze publicatie ook elementen van een toetsingskader voor ruimtelijke kwaliteit bij planning en vergunningverlening.

Omdat ze met hun boek ook een aanzet tot discussie willen geven, nodigden de editors Guy Vloebergh en Bernard Hubeau een aantal docenten en vakspecialisten uit voor een rondetafelgesprek over wat er in de ruimtelijke ordening nu echt toe doet in samenhang met andere beleidsdomeinen. Schoven mee aan tafel: Pieter Foré, Stijn Verbist, Hans Leinfelder, Sylvie Van Damme en David Stevens. Het gezelschap kreeg zes stellingen voorgelegd. Hier leest u hun visie op de tweede stelling:

‘Meer synergie brengt meer kansen’. Hoe kan je een meer geïntegreerde benadering van de ruimtelijke ordening bereiken en aanleren?

Stijn Verbist: Eigenlijk zou er in het secundair onderwijs binnen het vak aardrijkskunde nog meer ruimtelijke ordening moeten worden gegeven. De beginselen van het ruimtelijk ordenen en het algemeen belang zouden moeten worden uitgelegd. Maar er zijn niet veel Vlaamse universiteiten waar ruimtelijke ordening wordt aangeboden.

Hans Leinfelder: Volgens mij zouden in het secundair onderwijs de grote maatschappelijke uitdagingen in álle vakken aan bod moeten komen. Klimaatverandering bijvoorbeeld moet zelfs al in de kleuterschool worden aangekaart. Zo zal het voor leerlingen duidelijk zijn voor welke maatschappelijke uitdagingen ze staan als ze hun studiekeuze aan de universiteit moeten maken. Eigenlijk is de reflex die iedereen moet maken: hoe kan ik in mijn vakgebied een steentje bijdragen?

Sylvie Van Damme: In alle opleidingen in hogescholen en universiteiten zou er meer nadruk moeten worden gelegd op het belang van duurzaamheid. Iedere student moet ervan doordrongen worden dat hij of zij deel uitmaakt van de toekomst en die bovendien actief mee kan bepalen. Scholen kunnen dit doen door kennis aan te reiken, maar ook door attitudevorming. Het onderdeel duurzaamheid zou eigenlijk in elke opleiding moeten verwerkt worden.

Bernard Hubeau: Misschien kun je beter denken aan kleine utopieën, zoals Hans Achterhuis het formuleert in zijn laatste boek over Utopia. De grote utopieën zijn wellicht te hoog gegrepen. Je moet durven projectmatig de grenzen te verleggen en hierbij een stukje ruimtelijke kwaliteit vooropstellen. Als ruimtelijk planner moet je verder durven gaan dan waar je denkt te kunnen geraken met jouw bestuur.

Pieter Foré: Think global, act local. Alle ruimtelijke spelers moeten doorhebben dat hun kleine lokale bouwstenen – of afbraakstenen – dienen bij te dragen aan het grote maatschappelijke verhaal.

Hans Leinfelder: We zouden de instituten met al hun verschillende disciplines ook moeten laten samenwerken door middel van interdisciplinaire projectweken. Nu worden deze projectweken vaak binnen de opleidingen zelf georganiseerd. Terwijl het juist interessant zou zijn om bijvoorbeeld eens een bio-ingenieur, een ruimtelijk planner, een burgerlijk ingenieur, een economist en een jurist samen te zetten en een opgave te geven.

Pieter Foré: Sinds een paar jaar doen wij dit binnen enkele van onze onderzoeksprojecten. We nemen tieners mee in een ruimtelijk planproces of een ontwerpproces, samen met experten en studenten  landschapsarchitectuur en sociaal werk. Experten uit andere vakgebieden die met dezelfde ruimte bezig zijn, hebben vaak inzichten waar je in functie van je eigen vakgebied nog heel wat van kan leren. Op die manier kunnen we proberen elkaars taal te begrijpen, en kennis en inzichten van elkaars vakgebied te delen. Ik heb wel het gevoel dat deze onderwijservaring toch al werkt bij de studenten. Je blijft niet meer in je eigen sector, je stapt er even uit.


Het volledige artikel met de 6 stellingen verscheen in nummer 36 van het tijdschrift Ruimte (editie december 2018 - januari - februari 2018).


Lees ook

Ontdek ook

Blijf op de hoogte en schrijf je in op onze nieuwsbrief