Je gebruikt een verouwderde browser. Upgrade je browser voor een betere surfervaring op deze website.

De toekomst van het vrije beroep

“Is uw vrij beroep future proof?” De Federatie voor Vrije Beroepen zet deze vraag centraal op de Dag van het Vrije Beroep. De redactie van Bedankt voor het vertrouwen vroeg Karl Verlinden, voorzitter van Unizo, welke uitdagingen hij ziet. Er zijn een vijftal evoluties die in beschouwing moeten genomen worden. Wat doen we bijvoorbeeld met de steeds verder groeiende digitalisering? Ook het aantal concurrenten zal aanzienlijk gaan stijgen én nieuwe beroepen ontstaan waardoor onrechtstreekse concurrentie ook stijgt.. Er ontstaan steeds meer en meer regeltjes waaraan gehouden moet worden, etc. Met andere woorden, het wordt een bewogen toekomst voor de vrije beroepen.

vrije beroepen1.     Administratie

Verlinden merkt op dat veel uitdagingen dezelfde zijn als voor andere zelfstandigen: “Ik denk bijvoorbeeld aan de doorgedreven regelgeving en administratie. Je moet aan ongelooflijk veel regeltjes voldoen of stapels papiertjes en formulieren doorploegen.” Daar zal ook niet meteen verandering in komen, denkt hij: “Vrije beroepers leren best omgaan met die gebureaucratiseerde en dus meer gestandaardiseerde wereld.”

2.     Digitalisering

Verlinden ziet nog een tweede onomkeerbare evolutie: de digitalisering. “Alles gebeurt online. Wie niet op het net zit, bestaat niet.” Opvallend is dat de patiënt of cliënt vandaag mondiger is: hij zoekt zijn informatie online. Volgens Verlinden is dit nu al goed merkbaar: “Hoe vaak raadplegen patiënten eerst dokter Google voor ze naar de arts gaan? En hoeveel cliënten halen zogenaamd perfecte modeldocumenten van het internet, zodat u als advocaat de kaas van het brood ziet vallen? Een gouden plak aan de muur betekent nog weinig. Uiteraard zijn veel vrije beroepen gebonden aan een deontologie die al te veel digitalisering niet toelaat. Maar dit neemt niet weg dat u de mogelijkheden die u krijgt, moet benutten.”


3.     Meer concurrentie

Een derde evolutie is de toestroom van concurrentie in sommige beroepen. “Zo zijn er in Vlaanderen bij wijze van spreken meer dierenartsen dan huisdieren”, zegt Verlinden. “Bij advocaten is de situatie minstens even erg. Dat heeft grote gevolgen: patiënten en cliënten zullen niet meer automatisch aan de deur staan. Meer dan ooit moeten vrije beroepers hun toegevoegde waarde bewijzen: Waarom komt een patiënt bij mij, en niet bij de dokter twee straten verder?”

4.     Nieuwe beroepen

Niet alleen binnen de beroepsgroep zelf, maar ook van daarbuiten loert de concurrentie. “Er komen nieuwe beroepen bij die de hengel in dezelfde vijver gooien. Taken die vroeger exclusief  tot één beroepsgroep behoorden, zijn nu het werkterrein van meerdere”, waarschuwt de voorzitter van Unizo. “Ook binnen de beroepen zelf is er een taakverschuiving aan de gang. Het verschil tussen de economische beroepen vervaagt, vastgoed is niet meer louter voorbestemd voor notarissen; taken die vroeger enkel zorgberoepen konden uitvoeren, worden nu aan andere beroepen uitbesteed. Sommige beroepen zullen op termijn misschien zelfs verdwijnen.”

5.     Samenwerken

De vijfde evolutie die Verlinden ziet is associatievorming en samenwerking. De vraag is of het vrije beroep zelf hier voldoende is op voorbereid: “Vrije beroepen zijn niet altijd gevormd om samen te werken. Ze mankeren vaak de nodige kennis en expertise om aan een associatie te beginnen”, merkt hij op. “Hoe kan dat ook anders: de basisopleidingen spenderen hier nauwelijks aandacht aan. Maar dikwijls belet ook hun deontologie om een associatie aan te gaan. Ook hier ligt een uitdaging om het vrije beroep, de beroepsinstituten en het (regelgevend) kader aan te passen aan de nieuwe vormen van praktijkorganisatie.”

Maatschappelijke rol

Het vrije beroep staat voor uitdagingen. Zoveel is duidelijk. Betekent dit dat het vrije beroep niet langer vrij is? Of dat het vrije beroep zijn waarde niet langer houdt? Helemaal niet. Vrije beroepers zijn sleutelfiguren in het leven van elk van ons: ze verdedigen het algemeen belang. Heel vaak zijn ze ook een klankbord voor hun patiënt of cliënt, een vertrouwenspersoon. Die maatschappelijke rol mag zeker ook niet miskend of onderschat worden. Verdwijnen zullen de vrije beroepen nooit. Maar veranderen zullen ze wel. Net zoals de wereld om ons heen verandert. We moeten ons daarop voorbereiden. Vrije beroepen moeten zichzelf in vraag durven stellen. Enkel zo heeft het vrije beroep toekomst.

bedankt voor het vertrouwen Meer weten over de toekomst van vrije beroepen?

In het boek ‘Bedankt voor het vertrouwen‘ geven Luc Wylleman, Kris Peeters en Karel Tobback hun visie. Daarnaast vindt u in het boek nog heel wat interessante beschouwingen over het vrije beroep, vandaag en morgen. Meer informatie en bestellen? Klik hier.

Bent u als vrije beroeper op zoek naar een opleiding op uw maat? Neem dan zeker en vast een kijkje bij ons opleidingscentrum.
Jaarlijks organiseert dit centrum meer dan 100 opleidingen voor vrije beroepers rond zowel vakthema’s als algemene managementvaardigheden.


Lees ook

Ontdek ook

Blijf op de hoogte en schrijf je in op onze nieuwsbrief