Je gebruikt een verouwderde browser. Upgrade je browser voor een betere surfervaring op deze website.

Co-creatie: wat zijn de voordelen en valkuilen?

Kan co-creatie een geschikte oplossing zijn om als organisatie om te gaan met verandering? D-na, een team van coaches die individuen, teams en organisaties begeleidt bij veranderingstrajecten, verduidelijkt op basis van hun ervaring wat de voordelen, valkuilen en handige tips zijn bij co-creatie.

Leiding geven aan organisaties in verandering: het is vaak balanceren op een lijn tussen leiding nemen, structureren en zaken uit handen geven, mensen laten mee ontwerpen en beslissen. In dit spanningsveld ontstaan er moeilijkheden, tegengestelde verwachtingen en frustraties. In het begeleiden van veranderingen lopen vele leidinggevenden vast. De maatschappij in het algemeen en de organisatie in het bijzonder verwachten dan ook veel. Een leidinggevende die structuur brengt, voldoende leiding geeft én verschillende stakeholders betrekt bij het ontwerpen en nemen van beslissingen.

De verwachting naar meer co-creatie is gemakkelijk te verklaren. Werknemers mee laten ontwerpen en beslissen zorgt immers voor meer betrokkenheid en eigenaarschap, slimmere oplossingen, meer creativiteit en innovatie, meer gebruik en erkenning van aanwezige expertise, minder stress en minder weerstand. Een hele hoop duidelijke voordelen dus. Maar co-creatie zorgt in de praktijk ook voor heel wat moeilijkheden. Ten eerste zijn er organisatorische problemen: processen worden vertraagd, oplossingen zijn minder eenduidig, richtingen worden onduidelijk en de kost van een proces stijgt. Bovenop de organisatorische zijn er ook de menselijke en groepsdynamische moeilijkheden:

 

  • deelnemers mogen mee participeren maar hebben het gevoel dat alles al beslist is
  • men botst op een groepsdynamiek die maakt dat men zijn ideeën voor zich houdt.
  • men mist de link tussen de gevraagde input en de uiteindelijke output. Met andere woorden men ziet niet hoe de uiteindelijke keuzes gebaseerd zijn op het werk dat men in een co-creatie vergadering geleverd heeft.

Het gevolg van deze problemen is dat het spanningsveld nog groter wordt. De maatschappij en externe stakeholders verwachten nog meer inspraak (omdat de weerstand groeit en er draagvlak nodig is), maar de interne organisaties en de betrokken individuen willen minder co-creatie omdat de kost verhoogt en omdat men niet gelooft in het proces.

Hoe kan je als leidinggevende deze negatieve spiraal doorbreken? Voornamelijk door ervoor te zorgen dat het co-creatieve proces beter werkt. D-na adviseert ons daarvoor om enkele strategische keuzes te maken vooraleer het co-creatieve proces vorm te geven. Enkele handvaten die kunnen helpen bij het maken van die keuzes:

 

  1. Wat zijn de grenzen? Waarover kan niet gediscussieerd worden? Welke aspecten moeten zeker aanwezig zijn? Lijst dit duidelijk op.
  2. Tijdsinschatting: wat is de maximale tijd die je aan het ontwerpen/ doorpraten van iets kan/wil besteden? Maak een planning.
  3. Kostprijs: bereken hoeveel een dergelijk ontwerpproces gaat kosten en of dit een kost is die je wil/kan dragen?
  4. Impactanalyse: als de gevolgen van een beslissing enkel negatief zijn voor een bepaalde groep is het “onkies” om hen teveel te betrekken in het verdere ontwerp. Je kan moeilijk het schrappen van de eigen job laten ontwerpen.
  5. Cultuuranalyse: om tot co-creatie/ participatie in een groep te komen hebben we een cultuur nodig waar iedereen zich veilig voelt om vanuit zijn/haar expertise te participeren. Als deze veiligheid er niet is krijg je alleen de stem van de (informele) leidersfiguur en geen participatie van de anderen. Co-creatie heeft enkel een meerwaarde als men komt tot collectieve intelligentie waarbij alle leden hun actieve bijdrage leveren.
  6. Grootorde: hoeveel mensen, groepen wil/moet je betrekken? Kan je met vertegenwoordigers werken? Maak hier strategische keuzes.

Op basis van deze analyses kan je strategische keuzes maken. Denk eraan: elke situatie dient op maat bekeken te worden. Het is nooit óf geen participatie óf volledige participatie. Het zit altijd wel ergens tussenin. De kracht van een goed participatief proces is net de transparante keuze over wat wel en wat niet vastligt. Dus zorg zeker ook voor een duidelijke communicatie van de analyses en de gemaakte keuzes.

 

denieuweondernemer

Benieuwd naar andere artikels? 

Of wil je je laten inspireren door experts in jouw vakgebied? Lees meer in het magazine 'De nieuwe ondernemer'. 

> Vraag jouw GRATIS exemplaar aan

 

> Meer info over het boek 'Toolbox VeranderDNA van de organisatie' en 'Toolbox VeranderDNA van het individu/het team' vindt u hier.


Lees ook

Ontdek ook

Blijf op de hoogte en schrijf je in op onze nieuwsbrief