Je gebruikt een verouwderde browser. Upgrade je browser voor een betere surfervaring op deze website.

Bestuurlijke handhaving en de aansprakelijkheid van burgemeester en schepenen

De politiebevoegdheden van de gemeente en van de burgemeester in het bijzonder brengen ook een grote verantwoordelijkheid met zich mee, wat kan leiden tot massaaansprakelijkheden indien deze bevoegdheden niet terdege worden uitgeoefend en er schade ontstaat voor derden.

De aansprakelijkheid kan zich voordoen op twee domeinen

  • op strafrechtelijk (door de oplegging van strafsancties door de strafrechter)
  • op burgerrechtelijk vlak (door de vergoeding van schade die door derden wordt geleden)

De vraag naar mogelijke aansprakelijkheid stelt zich in de eerste plaats voor de gemeente als rechtspersoon maar ook voor de burgemeester, de schepenen en de personeelsleden van de gemeente persoonlijk.

Strafrechtelijke aansprakelijkheid van burgemeester en schepenen

Indien de burgemeester of schepenen in de uitoefening van hun ambt strafbare handelingen stellen, kunnen zij strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld, aangezien er daarvoor geen wettelijke uitzondering is bepaald.

Het risico is uiteraard het grootst voor de burgemeester, aangezien hij over de belangrijkste politiebevoegdheden beschikt.

Het bewust niet of onzorgvuldig uitoefenen van zijn politiebevoegdheden kan leiden tot strafrechtelijke aansprakelijkheid van de burgemeester, o.a. in gevallen waarin dit leidt tot lichamelijke schade voor derden.

Door een gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg bij het uitoefenen van zijn wettelijke politiebevoegdheden kan de burgemeester zich bijgevolg schuldig maken aan onopzettelijke doodslag of onopzettelijke slagen en verwondingen.

Hierbij zal worden nagegaan of de burgemeester gehandeld heeft zoals een normaal zorgvuldig burgemeester in dezelfde situatie gehandeld zou hebben.

Indien de burgemeester kennis heeft of zou moeten hebben van een gevaar voor de openbare veiligheid of gezondheid, rust er bijgevolg ook een verplichting op hem om de nodige maatregelen te nemen binnen het wettelijk kader waarover hij beschikt. Doet hij dat niet, dan kan dit leiden tot zijn persoonlijke strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Burgerrechtelijk aansprakelijkheid van burgemeester en schepenen

Overeenkomstig artikel 72, § 1 Gemeentedecreet is de burgemeester of de schepen, indien hij bij de normale uitoefening van zijn mandaat schade berokkent aan de gemeente of aan derden, enkel aansprakelijk voor zijn bedrog en zijn zware schuld. Voor lichte schuld is hij enkel aansprakelijk als die bij hem eerder gewoonlijk dan toevallig voorkomt.

Verzekeringen

Artikel 74 Gemeentedecreet verplicht de gemeente een verzekering af te sluiten om de burgerlijke aansprakelijkheid, met inbegrip van de rechtsbijstand, te dekken die persoonlijk ten laste komt van de burgemeester en de schepenen bij de normale uitoefening van hun mandaat. Deze verplichting is verder uitgewerkt in titel VIII van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 januari 2007 houdende het statuut van de lokale en provinciale mandataris.

bestuurlijke handhavingMeer weten over Bestuurlijke handhaving binnen de gemeente?
Het boek Bestuurlijke handhaving in de praktijk gaat in op de diverse bevoegdheden die de gemeenten en hun organen hebben inzake bestuurlijke handhaving. Er wordt daarbij uitgegaan van het onderscheid tussen het uitvaardigen van politieverordeningen en het nemen van individuele politiemaatregelen. Het boek is een praktisch bruikbare leidraad, waarbij de te volgen procedures stapsgewijs en concreet worden toegelicht.
Auteur Thomas Beelen (Beelen Advocaten Leuven) staat ook stil bij de mogelijke aansprakelijkheid van de gemeente, haar organen en haar personeelsleden. De theorie die in het boek vervat ligt, wordt verduidelijkt aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden.

Meer informatie over dit boek? Klik hier.


Lees ook

Blijf op de hoogte en schrijf je in op onze nieuwsbrief