Je gebruikt een verouwderde browser. Upgrade je browser voor een betere surfervaring op deze website.

Vrij om te schrijven

Persvrij: een adjectief dat we niet zo vaak horen en verwijst naar een recht dat vandaag vanzelfsprekend lijkt, maar dat niet altijd is. Op 3 mei vieren we de Dag van de Persvrijheid. Maar wat betekent persvrijheid en wat maakt het allemaal mogelijk?

Recht op persvrijheid

Het begrip persvrijheid betekent letterlijk de vrijheid van drukpers en vormt zo het grondrecht om gevoelens en gedachten openbaar of kenbaar te maken via de (papieren en digitale) media. Persvrijheid hangt daarom ook samen met een ander grondrecht, namelijk de vrijheid van meningsuiting. De naleving van persvrijheid in een land is bovendien een van de belangrijkste voorwaarden om zich een democratie te mogen noemen. De Belgische Grondwet bevat al sinds haar invoering op 7 februari 1831 zowel het recht op vrijheid van meningsuiting als persvrijheid. 

Hoewel er bij ons in België persvrijheid is, zijn er ook nog veel landen waar dat niet (volledig) zo is. Een overheid kan de persvrijheid beknotten door een censuur in te voeren, zodat uitgeverijen van kranten eerst toestemming van staatscontroleurs moeten krijgen om hun artikelen te publiceren. Hoofdredacties kunnen daarnaast ook informeel ingeperkt worden in hun vrijheid wanneer ze zich zonder formele controle aanpassen aan de wensen van de overheid. Een tastbaar, actueel voorbeeld is de censuur of verdrukkende reactie die er in verschillende landen kwam op de journalistiek over de coronacrisis. Onder meer het aantal besmettingen en overlijdens zorgde vooral in het begin van de crisis voor veel ophef en een bedreiging voor de persvrijheid wereldwijd.

Opiniërende en informatieve teksten

Op Dag van de persvrijheid vieren we dus een recht, maar ook alle teksten in kranten, tijdschriften en boeken die we erdoor mógen lezen. Uit informatieve en opiniërende teksten die confronterende info, controversiële thema’s, kritiek of ironie bevatten, valt vaak heel wat te leren. En soms zijn ze ook gewoon leuk om te lezen. Hieronder bewijzen we dat met enkele voorbeelden uit onze methode Nederlands BOON.

Krantenkoppen

Ook krantenartikels die vallen onder informatieve teksten kunnen af en toe een opiniërend tintje hebben. Dit voorbeeld toont enkele krantenkoppen waarin de journalist zijn eigen mening geeft over het onderwerp door ironie te gebruiken.

Uit: BOON 3 + - Module 2

De column

Een column is een teksttype onder de opiniërende teksten dat vaak grappig of ironisch, maar ook soms kritisch van aard is. In dit voorbeeld lees je over iets wat je leerlingen zeker en vast elke dag bezighoudt, maar waar deze columnist ook best zonder kan: whatsappen! 

Uit: BOON 1 - Module 3

Info, mening én overtuiging 

Aan sommige teksten kun je meer dan één tekstsoort toewijzen. In het voorbeeld hiernaast lezen leerlingen een informatieve-opiniërende-persuasieve tekst over sport en hoe je door te sporten langer zou leven. Belangrijk is bij zulke teksten je altijd goed af te vragen of de bron betrouwbaar is en niet alles zomaar voor waar aan te nemen. Soms zitten er tussen feiten ook persoonlijke overtuigingen verborgen. 

Uit: BOON 3 - Module 1

Benieuwd naar meer van BOON?

BOON biedt een nieuwe kijk op het vak Nederlands. Het is een doelgerichte methode Nederlands met een frisse en actuele inhoud. BOON richt zich op leerkrachten die doelbewust afwisselen tussen leerkrachtgestuurd en leerlinggestuurd onderwijs. De methode is modulair opgebouwd en plaatst de tekstsoort centraal. Elke module werkt toe naar een communicatieve eindopdracht, de oogst. 

BOON is een methode Nederlands voor de 1e graad A-stroom en voor de 2e en 3e graad D- en D&A-finaliteit. De uitgave is geschikt voor alle netten en sluit perfect aan bij de nieuwe eindtermen. De uitgaven voor de 1e graad zijn beschikbaar. Materiaal voor de 2e graad stomen we nu volop klaar: blader alvast online door de eerste modules van BOON 3 👇✨

BEKIJK HET NIEUWE MATERIAAL VAN BOON 3 »

Blijf op de hoogte en schrijf je in op onze nieuwsbrief