Je gebruikt een verouwderde browser. Upgrade je browser voor een betere surfervaring op deze website.

Waar komt de Duitse protestcultuur vandaan?

De coronacrisis is voor iedereen een uitdaging. Mensen moeten hun professionele en sociale leven omgooien en maatregelen volgen, zoals mondmaskers dragen en thuisblijven. In sommige landen lokt die vrijheidsbeperking protest uit. Dat is bijvoorbeeld zo in Duitsland, waar zowel in april als in mei al enkele demonstraties plaatsvonden. Nochtans werden net in Duitsland al veel strenge regels versoepeld. Hoe komt het dan dat er in Duitse steden als Berlijn, Frankfurt en München toch veel demonstraties zijn?

Een beetje cultuurkennis biedt ons een mogelijk antwoord. Veel eigenschappen staan bekend als 'typisch deutsch' zoals de Duitse Gründlichkeit en Pünktlichkeit. Verder zouden Duitsers veel respect hebben voor hiërarchie, houden van controle en zich spontaan aan de regels houden. In het algemeen zijn dat inderdaad kenmerken die eigen zijn aan de Duitse cultuur. Toch bestaat er naast die plichtsbewuste houding tegelijk zoiets als ‘die deutsche Protestkultur’. Op straat gaan en demonstreren maakt namelijk een belangrijk deel uit van de politieke cultuur in Duitsland.

Duitsland heeft in het verleden veel protestbewegingen gekend, zoals studentenbewegingen en de vrouwenbeweging die voor de sterke verankering van gendergelijkheid heeft gezorgd, wat zelfs geldt als de belangrijkste sociale verandering in Duitsland sinds de jaren '60. Verder kende het land ook grote vredesbewegingen in de jaren '50 en '80 en veel milieubewegingen die enorm succesvol waren. Aan die protesten namen zowel jonge als oudere mensen deel, hoewel de demonstraties van vandaag vaak door jongere generaties gevoerd worden. 

Protest

Zijn Duitse protesten dan zo anders dan demonstraties in andere landen? Vaak niet, maar het is wel zo dat bepaalde thema’s prominent aanwezig zijn in de Duitse protestacties en daarom op prioritaire Duitse waarden duiden. Zo zijn vrede en (politieke) vrijheid de grootste beweegredenen in Duitsland om je stem als demonstrant te laten horen. En daar is een historische verklaring voor.

Als we even naar de oorzaken kijken van de Duitse protesten doorheen de 19e eeuw, wordt het al snel begrijpelijk waarom mensen toen gedisciplineerd en volhardend demonstraties hielden voor vrede en vrijheid. De barre periode tijdens en na de Eerste Wereldoorlog, de woelige tijd van de Weimarrepubliek met veel politieke conflicten en de Grote Depressie en het gruwelijke leven tijdens Nazi-Duitsland en de Tweede Wereldoorlog maakten het leven in Duitsland vaak bikkelhard. Het is dan ook niet verwonderlijk dat mensen in die omstandigheden opkwamen voor een beter leven in vrede. Toen later de Koude Oorlog en de wapenwedloop met kernwapens uitbrak, stonden veel demonstraties in het teken van het milieu en politieke vrijheid. Bovendien werd het sinds het DDR-regime in Oost-Duitsland voor Duitse burgers nog duidelijker hoe belangrijk fysieke vrijheid en vrije meningsuiting waren. Demonstreren tegen de totale sociale controle en vrijheidsberoving door de Stasi was opnieuw hun manier om te vechten voor een beter en vrijer leven.

Protestkultur

Zoals we merken, is demonstreren een soort traditie geworden, waarmee Duitse inwoners tonen dat ze de wereld willen veranderen naar één met meer vrede en vrijheid. Daarmee kunnen we de situatie van vandaag misschien wel voor een stuk verklaren. De coronamaatregelen beperken namelijk een groot deel van je persoonlijke vrijheid. Omdat vrijheid uit historische redenen een extra gevoelig topic is in Duitsland, roept het vermoedelijk sneller protest op dan ergens anders, hoewel hun maatregelen soms minder streng zijn dan in andere landen. Het feit dat zowel mensen met verschillende politieke overtuigingen als mensen zonder politieke interesse samen aan de demonstraties deelnemen, lijkt te bevestigen dat vrijheid inderdaad een gemeenschappelijke Duitse waarde is. Bovendien blijven Duitse rechtbanken per deelstaat het recht om te demonstreren respecteren, ondanks het geldende contactverbod. Daardoor zijn de protesten tegen coronamaatregelen in Duitsland meestal wettelijk toegestaan.

Duitsland is natuurlijk niet het enige land waar momenteel demonstraties plaatsvinden. Toch kan een korte blik in de Duitse cultuur en geschiedenis al een heel stuk helpen om te begrijpen waarom Duitsland één van die landen is. Interculturele competentie is dus een waardevolle vaardigheid om te bezitten en verschillende aspecten in onze maatschappij beter te kunnen plaatsen.

Ben je leerkracht Duits en wil je je leerlingen niet alleen de kennis van de Duitse taal bijbrengen, maar hen ook hun interculturele competentie helpen aanscherpen? Ontdek dan onze methode Alles im Griff Upd@te waarbij die interculturele component een van de grote krachtlijnen vormt. Het tekstmateriaal in Alles im Griff Upd@te doet de jongeren over zichzelf en over de anderen nadenken. De teksten spelen zich af in een natuurlijk Duitstalige omgeving en laten de jongeren kennismaken met de Duitstalige wereld.

 

 

Blijf op de hoogte en schrijf je in op onze nieuwsbrief